Гъази-Мугьаммад Агъасидин хва
Гъази-Мугьаммад Агъасидин хва | |
|---|---|
 | |
| Дидедиз хьайи чӀав | 1882 йисан |
| Дидедиз хьайи чка | Ахцегь хуьре, Дагъустандин вилаят, Урусатдин империя |
| Кьиникьин чӀав | 1918 йисан 19 сентябрь[1] |
| Кьиникьин чка | Кьасумхуьр |
| Гьукумат | Урусатдин империя |
| Пеше | политик |
 Викигьамбарда авай шикилар | |
.jpg)
Агъасидин хва Гъази-Мугьаммад (Ахцегь, Дагъустандин вилаят, Урусатдин империя — Кьасумхуьр, Дагъустандин вилаят, Урусатдин империя) — Лезги тий Къуръандин гьафиз, гьак1ани революционер, Азербайжанда ва Дагъустанда Советрин гьакимвал патал кьиле фейи кук1унрихъ хьайи кас[2].
Биография
[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]Гъази-Мугьаммад 1882 йисуз Дагъустандин Ахцегь хуьре Лезги устӀардин хъизанда дидедиз хьана[3]. Гъвечи ч1авалай ам Къуръан чирна хьафиз хьана, к1ап айиз чирнвай амма камунистирин акун тавуй лугьуз им чуьнуьхриз межбур хьана. 1904 йисуз ада РСДРП-дик экечӀна. 1905 йисан варара Бакудин Советдихъ са кас яз хкяна. НафтӀадин промысларин квалахъанрин союздихъ хьана. Са шумудра ам зиндандиз фегьена ва Бакудай чкурна.
Октябрьдин революциядилай кьулухъ ам Дербентдин советдин председатель хьана. Бичерахован казакрин дестайри Дагъустан оккупация авур вахтунда, ада къачурбуруз гекъи яз абрек хьиз к1ук1ун тхвана. Са дяведин операциядин вахтунда ам кьуна ва Кьасумхуьрелай 3 км яргъал алай Хандин муьгьуьн патав ягъана кьена[4][5]. Тариххъан Гьажи Аликберован малуматрив кьурвал, Агасиев 1918 йисан август вацра «атеист пантюркистри» хабар мусурман тир ч1ал к1ап1ар айизвай ч1ал Къуръандин тарсар тхвазвай ч1ал хабар гана къуна, Куьре округдин кьил М. Такаетдиназ гана ада ам ягъа кьена[6]. Лезги мусурман халкьдиз зулум авай ч1авуз вичивай жединвал Ислам хуьн патал вири гъиле1 атайди авуна шагьид жезва.
ЭлячӀунар
[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]- ↑ Агасиев Кази Магомед, Агасиев Кази Магомед // Большая советская энциклопедия, 1969—1978 — Т. 1. Проверено 27 сентябрьдиз 2015.
- ↑ Лезгинские революционеры (Али Албанви) / Проза.ру. www.proza.ru.
- ↑ Лайпанов К. Т. Общее и особенное в работе Советов Северного Кавказа в период Октябрьской революции // Советы национальных районов России 1917—1922. — Рига: Зинатне, 1985. — С. 130.
- ↑ Даниялов Г. Д. Строительство socializma в Дагестане 1918—1937 гг. — М.: Наука, 1988. — С. 25.
- ↑ Б. О. Кашкаев. Вечен в сердце народа. — Махачкала. 1987 Архивация 18 октябрь 2010 йисан.
- ↑ Очерки истории Дагестана / отв. ред. Даниялов Г. Д.. — Махачкала: Даг. кн. изд-во, 1957. — Т. II. — С. 62. — 479 с.