Перейти к содержанию

Лезги халкьдин тӀаратӀ

Википедиядихъай

Лезги халкьдин тӀаратӀ – лезги халкьдинни культурадин символ я. Вад сад хьтин зуларикай ибарат я — виняй кӀаник: пуд яру зул, са зул винелни кӀаник лацу цӀарар галай къацу, виридалай кӀаник квайдини яру. И тӀарат гьукуматдин тӀаратӀ садрани хьаначир, са субъектдин (автоном област, округ) тӀаратӀни хьанвачир, гьавиляй ам халкьдин тӀаратӀ я. Гьисаб жезва хьи и тӀаратӀ туькӀуьрнайди лезги активист, ССРГ-дин къушундин чӀехи лейтенант КцӀарви Тажир Гьидаятов я. СМТ-дин «чпин милли гьукумат авачир халкьарин тешкилат»-да и тӀаратӀ хиве кьунва.


Лезги жемятда и тӀаратӀ кьабулна парабуру, и тӀаратӀ абуру куьрсарзава чпин кӀвалерал, машинрал, эцигзава адан шкиляр социал медийрин чинарал. Гьукуматрин патай са реакция авач и тӀаратӀдал — ахъадаказ и тӀаратӀ къадагъа хьанвач Азербайджандани, Урусатда. Амма гегь-гегь кьве уьлкведани проблема хьун мумкин я гьукуматрин патарай. Меселен, Дагъустанда 2024-й йисан октябрьдиз Гъебцегь хуьре полицияда къуллугъ ийизвайбуру цлал сада куьрсарнай лезги тӀаратӀ алуднай. ФЛНКА Дагъустандин къенепатан кӀвалахарин министрвилиз кхьена и агьвалатдикай. Мегьарамдхуьруьн райондин администрацияда къуллугъ ийизвайбуру хабар ганва хьи, и агьвалат абурухъ галаз алакъа авачирди я.[1]

Азербайджандани и тӀаратӀ официал къадагъа тахьайтӀа хиве кьунвайди туш. Амма пара гьакӀан инсанаризни, гьукуматдизни кичӀевал ава лезги сепаратизмдикай, гьавиляйни и тӀаратӀ хкажнайдаз бези проблемар хьун мумкин я, сепаратистаз хьиз. Амма, идаз килиг тавуна, ана авай лезгийри гегь-гегь и тӀаратӀ хкажзава.



Лезги халкьдин тӀаратӀ
Къабулнай дата22 октябрь 2015 йис

22 октябрь 2015 йисуз лезги халкь къабулна Тажир Гидаятован концепция жуван тӀаратӀ хьиз

Къадим алпан чӀалал кхьин авай тӀаратӀ тӀукӀуьр жезвайтир вири алпан халкьарин тӀаратӀ хьиз.

Яру – цӀай, рагъ, иервал, азадвал ва ивидин ранг я, лезги халкьди чапхунчийрихъ (маса чилерай атана чи чилер гахчуз кӀанзвайбур) галаз тухунвай дявеяр

Лацу – паквал, михьивал, хъсанвалдин ранг я

Къацу – пак ислам диндин ранг


Lezgi ţaraţdin geqigajval

Лезги тӀаратӀ 5 садхьтин горизонтал зуларикай тӀукӀур хьанва.

Виняй кӀаник садлагьай пуд зул йару йа. 4 лагьай зул кьве патай лацу цӀарар авай къацу зул йа (лацу цӀар зулдин 3/5 пай я. Эгер зул 18 см йатӀа, цӀарар жеда 3.6 см). Эхирда мад 1/5 йару зул.

Кьакьанвилин гьаркьуьвилиз гекъигайвал (соотношение) 3:5 йа.


Стандарт тӀаратӀ 130см(гьаркьуьвал)/90см(кьакьавал) йа