Лезги халкьдин тӀаратӀ
Лезги халкьдин тӀаратӀ – лезги халкьдинни культурадин символ я. Вад сад хьтин зуларикай ибарат я — виняй кӀаник: пуд яру зул, са зул винелни кӀаник лацу цӀарар галай къацу, виридалай кӀаник квайдини яру. И тӀарат гьукуматдин тӀаратӀ садрани хьаначир, са субъектдин (автоном област, округ) тӀаратӀни хьанвачир, гьавиляй ам халкьдин тӀаратӀ я. Гьисаб жезва хьи и тӀаратӀ туькӀуьрнайди лезги активист, ССРГ-дин къушундин чӀехи лейтенант КцӀарви Тажир Гьидаятов я. СМТ-дин «чпин милли гьукумат авачир халкьарин тешкилат»-да и тӀаратӀ хиве кьунва.
Лезги жемятда и тӀаратӀ кьабулна парабуру, и тӀаратӀ абуру куьрсарзава чпин кӀвалерал, машинрал, эцигзава адан шкиляр социал медийрин чинарал. Гьукуматрин патай са реакция авач и тӀаратӀдал — ахъадаказ и тӀаратӀ къадагъа хьанвач Азербайджандани, Урусатда. Амма гегь-гегь кьве уьлкведани проблема хьун мумкин я гьукуматрин патарай. Меселен, Дагъустанда 2024-й йисан октябрьдиз Гъебцегь хуьре полицияда къуллугъ ийизвайбуру цлал сада куьрсарнай лезги тӀаратӀ алуднай. ФЛНКА Дагъустандин къенепатан кӀвалахарин министрвилиз кхьена и агьвалатдикай. Мегьарамдхуьруьн райондин администрацияда къуллугъ ийизвайбуру хабар ганва хьи, и агьвалат абурухъ галаз алакъа авачирди я.[1]
Азербайджандани и тӀаратӀ официал къадагъа тахьайтӀа хиве кьунвайди туш. Амма пара гьакӀан инсанаризни, гьукуматдизни кичӀевал ава лезги сепаратизмдикай, гьавиляйни и тӀаратӀ хкажнайдаз бези проблемар хьун мумкин я, сепаратистаз хьиз. Амма, идаз килиг тавуна, ана авай лезгийри гегь-гегь и тӀаратӀ хкажзава.

| Къабулнай дата | 22 октябрь 2015 йис |
|---|
Тарих
[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]22 октябрь 2015 йисуз лезги халкь къабулна Тажир Гидаятован концепция жуван тӀаратӀ хьиз
ТӀаратӀдин жуьреяр
[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]Къадим алпан чӀалал кхьин авай тӀаратӀ тӀукӀуьр жезвайтир вири алпан халкьарин тӀаратӀ хьиз.
Рангарин мана
[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]Яру – цӀай, рагъ, иервал, азадвал ва ивидин ранг я, лезги халкьди чапхунчийрихъ (маса чилерай атана чи чилер гахчуз кӀанзвайбур) галаз тухунвай дявеяр
Лацу – паквал, михьивал, хъсанвалдин ранг я
Къацу – пак ислам диндин ранг
пропорцийа
[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Лезги тӀаратӀ 5 садхьтин горизонтал зуларикай тӀукӀур хьанва.
Виняй кӀаник садлагьай пуд зул йару йа. 4 лагьай зул кьве патай лацу цӀарар авай къацу зул йа (лацу цӀар зулдин 3/5 пай я. Эгер зул 18 см йатӀа, цӀарар жеда 3.6 см). Эхирда мад 1/5 йару зул.
Кьакьанвилин гьаркьуьвилиз гекъигайвал (соотношение) 3:5 йа.
Стандарт тӀаратӀ 130см(гьаркьуьвал)/90см(кьакьавал) йа