Чапла Канададин инуит чӀал

Википедия Cайтдихъай
ЭлячӀун иниз: Навигация, Жугъурун
{{{тӀвар}}}
Уьлквеяр:
Офицал чӀал: Канада (Вини-Чапла патан чилер)
Классриз ччара хьун
Кхьинар: латин алфиб, инуит алфиб
ЧӀалан кодар
ISO 639-1: iu
ISO 639-2: iku
ISO 639-3: ikt
Инуит чӀалал картал рахазвай чилер
инглис : Welcome to Tuktoyaktuk
инуит : Aqana Tuktuuyaqtuumukkabsi

Чапла Канададин инуит чӀал ва икӀа Инувиалуктун чӀал - (ину. Inuvialuktun; ингл. Inuvialuktun, Western Canadian Inuit language) — чӀал Чапла Канададин инуит халкьдин эскимос-алеут чӀаларин. Рахазай ксар амма чӀалал Чапла Канадада 400–700 инсан кьван. Офицал чӀал Канадада (Вини-чапла патан чилер).

Чапла Канададин инуит нугъатар ва рахунар[Дуьзар хъувун]

  • Сиглитун (ингл. Siglitun, Siglit, Inuvialuktun proper). Вини-чапла патан чилерда Tuktuyaaqtuuq (Tuktoyaktuk), Paulatuuq (Paulatuk), Ikaasuk (Sachs harbour) ва Инувик (Inuuvik/Inuvik) шегьерарда. Рахунар: Qikiqtaruqmiut, Kupugmiut, Kittegaryumiut, Nuvuraqmiut, Avvagmiut, Nuunatahmiut
  • Инуиннактун[1] (инуит ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ; ингл. Inuinnaqtun, Inuinnaq, Copper Inuktitut)
    • Кангирьюармиутун (ингл. Kangiryuarmiutun subdialect). Вини-чапла патан чилерда Ulukhaqtuuq (Ulukhaktok, Kangiryuaq, Holman) шегьерда. Рахунар: Kanghiryuatjagmiut, Kanghirjuarmiut, (?) Haneragmiut, (?) Puivlirmiut, (?) Nagyuktomiut
    • İqaluktuuttiaq (ингл. Cambridge subdialect). Нунавутда Iqaluktuuttiaq (ᐃᖃᓗᒃᑑᑦᑎᐊᖅ, Cambridge Bay) шегьерда. Рахунар: Ekaluktomiut, Kiglinirmiut
    • Qurluqtuq (ингл. Coppermine subdialect, Kugluktuk dialect). Нунавутда Qurluqtuq (ᖁᕐᓗᖅᑐᖅ, Kugluktuk, Coppermine) шегьерда. Рахунар: Akkuliakattangmiut, Noahognirmiut, Kogluktomiut, Wallirmiut, Asiagmiut, Pingangnaktomiut
    • Umingmaktuuq (ингл. Bathurst subdialect). Нунавутда Umingmaktuuq (Umingmaktok, Bathurst) шегьерда. Рахунар: Nennitagmiut, Kilusiktomiut
  • Natsilingmiut[2] (инуит Inuktitun; ингл. Natsilingmiutut, Natsilik dialect)
    • Natsilik (инуит Nattilingmiutut (dil); ингл. Natsilik subdialect, Natsilik proper). Нунавутда ᑕᓗᕐᔪᐊᑦ (Talurjuat/Spence Bay) ва ᓇᐅᔭᑦ (Naujat/Repulse Bay) шегьерарда. Рахунар: Arvertormiut, Netsilingmiut, Kuungmiut
    • Arviligjuaq (ингл. Arviligjuaq subdialect). Нунавутда ᐊᕐᕕᓕᒡᔪᐊᖅ (Arviligjuaq/Pelly Bay) шегьерда. Рахунар: Arviligjuarmiut, Sinimiut
    • Utkuhiksalik[3] (инуит Utkuhiksalingmiutitut [чӀал]; ингл. Utkuhiksalik subdialect, Utkuhikhalik, Gjoa Haven dialect). Нунавутда ᐅᖅᓱᖅᑑᖅ (Uqsuqtuuq/Gjoa Haven) ва ᖃᒪᓂ‛ᑐᐊᖅ Qamani'tuaq (Baker Lake) шегьерарда. Рахунар: (?) Ahagmiut, (?) Hanningařuqmiut, (?) Ilivilermiut, Ugyulingmiut, Qeqertarmiut, Utkuhiksalingmiut (ингл. Utkuhiksalik proper)

NOTE: Ууммармиутун (Канададин инюпиак) нугъат Инюпиак чӀалдин нугъат.

Чапла Канададин инуит алфиб[Дуьзар хъувун]

Латин алфиб[Дуьзар хъувун]

A Ch F G H Dj I K L Ł M N Ng P Q R T U V Y
a ch f g h dj i k l ł m n ng p q r t u v y

Инуит алфиб[Дуьзар хъувун]

куьруь йаргъи латин куьруь йаргъи латин куьруь йаргъи латин эхир латин
i (ii) u (uu) a (aa) h
pi pu pa p
ti tu ta t
ki ku ka k
gi gu ga g
mi mu ma m
ni nu na n
si su sa s
li lu la l
ji ju ja j
vi vu va v
ri ru ra r
qi qu qa q
ngi ngu nga ng
nngi nngu nnga nng
łi łu ła ł

Грамматика[Дуьзар хъувун]

Сиглитун нугъат:

теквилин
нумра
къушавилин
нумра
гзафвилин
нумра
лезгидал
Inuvialuk Inuvialuuk Inuvialuit Чапла Канададин инуит халкь
kigiaq kigiak kigiat castor
kanguq kanguk kangut къаз
tatidjgaq tatidjgaaq tatidjgat crane
ivugaqpak ivugaqpaak ivugaqpait уьрдег
ukaliq ukallik ukallit кӀвалин къуьр
ugyuk ugyuuk ugyuit тюлен (Erignathus barbatus)
tuulik tuuliik tuuliit Gavia
iggarlik iggarliik iggarliit вили сикӀ
nanuq nannuk nannut лацу сев
apqun apqutik apqutit way

тистикьар[Дуьзар хъувун]

  1. Northwest Territories Official Languages Act, 1988 (as amended 1988, 1991-1992, 2003)
  2. Why does Nattiliŋmiut have special letters?
  3. Utkuhiksalingmiut Inuktitut Dictionary Project ᑐᑭᕐᑲᖅᑐᑦ ᐅᑦᑯᓯᒃᓴᓕᖕᒥᐅᑦ ᐅᕐᑲᐅᓯᖕᒋᑦ

Алукьун[Дуьзар хъувун]