Шахматар
Шахматар — столдихъ галай акьулвилин къугъун. Дуьньядин виридалайни тІвар-ван алай къугъунрикай сад я.
Шахматрикай [Дуьзар хъувун]
Шахматар инсандин акьул вилик тухудай къугъунрик кваз гьисабзавайди я. Гъалибвал кьун паталди и къугъуна, къугъадайбуру акъваз тувуна фикирна кІанда, гьихьтин финар ийидатІа. И къугъуна кьилди кьве ксивай къугъаз жедайди я. Авайди я лацуни чІулав фигураяр. Лацубуру гьамиша сифте фин ийиз къугъун эгечІзавайди я.
Гьар къугъадай касдихъ шахматар эгечІдайла фигураяр ава: са Пачагь, са Ферзь, кьве Рух, кьве Лиф, кьве Палкан, муьжуьд Пешка. Ни масадан пачагьдиз мат эциг ийидатІа — гьада гъалибвал кьада.
Тарих [Дуьзар хъувун]
Шахматар гьеч чи эрадилай вилик Индияда кьилиз акъуднавай къугъун я. Абурувай а къугъун арабриз фена. Арабриз шахматар пара кІан хьана. Гьабурувайни шахматар Европадиз акъатна. Чи йикъара шахматар инсанрин виридалайни кІани къугъунрикай сад. Кьилин шегьер яз Элиста гьисабзава.
ЭлячӀунар [Дуьзар хъувун]
- Халкьаринарадин Шахматар Федерациядин (ФИДЕ) официал сайт (урус) (инг.)
Викигьамбарда темайриз килигна туькӀуьрнавай медиа-файлар ава Шахматар