Самурви Нажмуддин Панагьан хва
Самурви Эфендийрин Панагь-Ражабан хва Нажмуддин | |
|---|---|
 | |
| Дидедиз хьайи чӀав | 1891 йисан |
| Дидедиз хьайи чка | Къуруш |
| Кьиникьин чӀав | 1938 йисан 1 август |
| Кьиникьин чка | Коммунарка |
| Гьукумат | ССРГ |
| Пеше | политик[1] |
| Буба | Панагь-Ражаб |
| Пишкешар | орден Красного Знамени |
 Викигьамбарда авай шикилар | |
Самурви Эфендийрин Панагь-Ражабан хва Нажмуддин (урус. Нажмутдин Панах-Эфендиевич Самурский ; 1891 йисуз, Къуруш хуьре, Самур округ, Дагъустандин вилаят — 1938 йисан 1 августдиз, Коммунарка, Московский вилаят, ССРГ) — Лезги политик, Къуръандин гьафиз, Дагъустандин мухъан ва к1ват1алдин къвалахар аквазвайд, ВКП(б)-дин Дагъустандин обкомдин Садлагьай секретарьдин везифа кьунвай садлагьай чиновник. ССРГ-дин НКВД-дин кьетӀен пуд касдин (тройкадин) кьат1рукь(иштиракчи) яз хьана. Дагъустандин АССР-дин тарихда садлагьай илимрин кандидат ва ДАССР-да садлагьай тарихдин илимрин кандидат яз гьатнава[2].
Амукьиникай
[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]Нажмудин Эфендиев 1891 йисуз Дагъустандин вилаятдин Къуруш хуьре лезги хъизанда дидедиз хьана. Адан буба — Панагь-Ражаб диндин чирвалар авай кас тир, тӀвар-ван авай Шейх Эфендидин хва тир. Нажмудинан чӀехи буба, Шейх-Эфенди, Гъази-Мугьаммад Хъуьлуьхъвидин имамвилин кьиле фейи гъазаватдин вахтунда кук1унра шагьид хьанвай. Абрун хъизан, гьа чӀаван вири лезгияр хьиз, Урус гьукуматдин паталай диндин къадагариз ва зулумриз дучар хьанвай; адан чӀехи бубади эцигнавай миск1ини галаз абру чк1урнвай.
Нажмудина вичи аял вахтунилай Ислам дин чирна ва Къуръандин гьафиз хьана[3]. Амма атеист каммунистрин Исламдиз душманвал виляй,гьан чӀавуз, вичин ва вичин хъизан хуьн патал, ада вичин дин чинеба хуьз мажбур хьана.
Сиясатдин квалах ва диндин кьатӀунар
[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]И к1валахар акваз, Нажмуддин вич Коммунистрин партиядик экечӀунив такъия айизва. Партиядин аппаратда квалахуни адаз коммунистрин планар вахтунда чириз кумек айизва. Ада жуван нухаз (халкьдиз) гъулгъулаяр ктван тайинал эверзвай, вучлагьайтӀа адаз большевистрин сиясат хъсан чизвай ва чаз идакай пис нетижаяр жедин ч1ал чизвай.
Адан гафарив кьурвал, гъвечӀи-гъвечӀи къарагъунри халкьдин гьал мадни пис ийидай ва гьакӀан иви агъудуниз гъидай. Самурвиди дяведилай гъейри маса рекьер жагъурун герек тирди мецел гъидай, вучлагьайтӀа адаз халкьдин гьал аквазвай— йатим амукьнавай аялар ва гъуьл галачиз амукьнавай дишегьлияр, ик1 чи хлакь квахьна физвай. Урусри вичин ч1ехи-бубайриз ва халкьдиз ганвай зулум чиз, ада инсанар цӀийи гъулгъуладикай хуьз алахъна.
Эдебият
[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]- Л. С. Еремина, А. Б. Рогинский. Книга памяти жертв политических репрессий. — Мемориал, 2000. — С. 362. — ISBN 5787000447, 9785787000443.
- ↑ Record #133467341 // Общий нормативный контроль (GND) Проверено 20 апрельдиз 2026.
- ↑ Ханбабаев К.м Вклад Нажмутдина Самурского в религиоведение и исламоведение // Исламоведение. — 2010. — В. 4. — ISSN 2077-8155.
- ↑ https://cyberleninka.ru/article/n/vklad-nazhmutdina-samurskogo-v-religiovedenie-i-islamovedenie/viewer