ЦӀегьрекарч

Википедия Cайтдихъай
ЭлячӀун иниз: Навигация, Жугъурун
ЦӀегьрекрчар

ЦӀегьрекарч (латBídens tripartíta, урусЧереда трёхраздельная) — са йисан набатат я.

Умуми малумат[Дуьзар хъувун]

ЦӀегьркрчарин кьакьанвал 90 сантиметрдив агакьда. Халкьди «цӀегьрен крчар» гьавиляй лугьузва хьи, адан тум-тварар, сад-садак ккӀана, килигайла, гьакъикъатдани цӀегьрен крчариз ухшар яз аквада.

Дарман авун патал адан сифте акьалтзавай пешер вичи цуькзавай ва адал тӀурар акьалтзавай вахтунда атӀуда. Чебни лап вини кьилер ва къваларивай экъечӀавай таза хилер, яргъивални 15 сантиметрдинбур хьана кӀанда. Винел къав алай чкадик, мукьвал-мукьвал хкуьриз, кьурурда.

Медицинада[Дуьзар хъувун]

ЦӀегьрекрчарин дарманрихъ ихьтин къуват ава:

  • цвар, гьекь, туькьуьл акъуддай
  • хирер, дакӀур чкаяр сагъар хъийидай
  • тӀал секинардай
  • агъургъан тегъидай
  • иви лахта нйидай
  • антисептик
  • затӀарин дегишрун хъсанардай
  • иштягь ачухардай
  • чӀулав лекь ва туькьуьлдин кисе азарлу хьана, тӀуьр затӀар бедендивай гьялиз, иливриз тежедай чӀавуз куьмекдай
  • экзема хкуддай
  • хамунин азарар сагъардай
  • аялрикай рахитдин азар хкуддай
  • артрит акатайла, куьмекдай
  • жигеррин азарар акатайла, витаминар артухардай
  • ратара хер квай колитар арадал атайла, абур сагъар хъийидай.

Агъургьандиз акси дарман яз, череда девясилдин дувулрик, паркьулдик, гьелбейрин хъчадихъ галаз, беневшадин цуькверик, гьетрецуькдик, вакӀан кӀирийрин хилерик ва цӀирицӀрик кваз кардик кутада. Ихьтин дарман хъунни ийида, бедендин винел патан дарман язни кардик кутада.

Буьвелар атайла, цӀегьрекарч, брусникадин пешерик кутуна, къаришма яз кардик кутада, какадарни барабардаказ авуна кӀанда.

Эдебият[Дуьзар хъувун]

  • Лукьман Асланов «Дарманар квай набататрин сирер»

Баянар[Дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун]

Лезги чӀалал набататрин тӀварар
АлакъавахАлванар (арбаяр) • АлгъандцуькАлучаАлчудунарАнарАндузАфни (арфунаг)• БадамБадамжанБатIраярБиянБубуярБуранБуьндуьгуьр (буьшкIуьн, буьшлуьнкI) • ВакӀан канабВергВерхитарВершитарВилицӀикIерГазарГалкӀацарГатун халиГергерГийинтар (Гигинтар) • Гирав (кудакьачI) • ГъвергъверГъвершитарГъегъеларГьетрецуьк (матIан) • ГъулцитарГъутугъудГьажикӀа (гьажибугъда, шагьбугъда) • ГьармулаярГьелбеяр (гьилибаяр, вишсебеб, чайдцуьк, чайдкьал) • Гьуьлуьн келемДакӀурарДамардпеш (жуьдгъвел) • ДанакъиранДарчинДеведцазДекурквачӀДилиДуркӀундин чайДуьгуьЕнгецуькЖанавурдин векьЖикӀиярЖинжибармакЖумЗардаЗарзарарЗегьреяр (ханбигид хъач, сухван хъач) • ЗейтунЗенгияр (кукупӀдин цуьк) • ЗигиларИвигар (набатат) (яранкьалар)• ИгидтарИкӀи (биян)• ИнабИнжи (пудракьей) • ИнжилИстивутИферарЙиги (йигидул, игди, вакӀан кӀирияр) • КагьуКалинмезКанабКартуфКелемКикенарКицикКуг (набатат)КудахъачКукупӀдин накъвар (ширишар) • КулункьаларКурквачӀКуркурарКуш (пиф) • Къабах (буран) • Къав чагаКъавахКъагьвеКъазрапац (тапан некьияр) • КъажалКъалгъанКъалчамаг (эленз) • КъарагъажКъараткенКъарачип (чӀулавкьал) • КъарбиКъарникъуз (бебелук) • КъвакъваКъев (цӀихрих, шлам) • Къени кицикКъижиКъизидгуьл (марвар) • КъизилдувулКъулах (бейшуьткьвер) • Къунж (спах) • КъуьлКъуьрен емишКьифрехарарКьурукьаларКьурушар (къабришар, хурлиншар) • КӀаламар (къирхдуьгуьм, надриш) • КӀанчӀаганарКӀаштӀабан (псидтум) • КӀвегьегКӀеленмезКӀерецКӀешнишКӀириярКӀуьркIуьлЛавравЛалиЛамраяпарМажв (мачвар, менжер) • МакъМаймундин ичер (чӀуру партахалар) • МарвМарцар (кицӀин цӀипицӀар, кицӀин рацӀар) • МахпурцуькМашмаш (къенси) • МашмашцуькМегъвМере (ферефук) • МерекупарМержемекМертерМиргигъаларМихекМурсар (эвелукар) • МухМуьтквер (зигилтар, ялавтар) • НаргизНахутӀНацӀНекӀедхъач (некхъач, псисар) • НехвНиницуькНуькӀревилерПамидурПаркьулПарсПехърецуькПехъречангПехъречичӀекПехърехали (къакъацӀ, кевер) • ПилПирер (легъер) • ПипинтарПлидцуфПсиярПудпешПурни (чидрикь, спӀра, шанат, сирисамбал) • ПурнухПӀиниРакъинцуькРейгьанРекьедтар (рекьешта) • Рипераг (мукӀраг, купулцаз) • РипириперРугъунарСармашугъСафрахъачСедефганСенжефилСергСеркӀв (кирф, къерф) • СилСирсиларСинерСуванцуьк (камбарцуьк, кIунтIацуьк) • СуьрмеТакварТакъар (такунар, цулуяр) • Тамун якТархунТемезханТереярТерефулар (жуванар) • ТупӀутӀаярТурп (кьа) • ТӀангуярТӀапӀасар (тамун некьияр) • ТӀенгирУрусцуькӀУспагьанФартарФерар (сурар) • ХалХалиХамзарарХарар (пахлаяр, цӀарни) • Харх (тамун харх) • ХархалХархарХархунагХатрутХватХвешхвешХиренпешХумбукӀХумравХъархъХъипикьарХъипенХъуртахъач (гитӀ, селме, хьетІ) • ХьвехьверХьелхелХьирхьамХъипицуьк (дуьдгъверцуьк) • ХьуьтуькЦагъамарЦазцуьк (ламракикер) • ЦинцуькЦириЦирипулЦурунпешЦуцунтарЦуькӀЦӀанарЦӀангурЦӀантарар (къветрекьалар, кьуртухъар, къанжукьар) • ЦӀахатIарЦӀвелинтарЦӀегьрекарч (таразунд хъач) • ЦӀегьрекьаЦӀелуькЦӀирицӀарЦӀиртӀерагЧайдин векьЧандарЧивир (явдан, ригевекь, цупӀурвекь, къилчихвекь) • ЧиладагъЧинар (шишкъавах) • ЧичIекЧумалЧуьхверЧӀафЧӀафарарЧӀижрецуьк (варвардцуьк) • ЧӀереярЧӀулав турпЧӀуран ичЧӀуру вергЧӀуру ичЧӀуру хватЧӀуру цирицIарЧӀутрацуькЧӀухлумпӀарШабалт (цIанбул) • ШарчикьаларШемдеганарШефтел (гугъри) • ШивитШирванпIини (алабали, вишни) • ШугъултарШутӀратар (мерв) • ШутӀрацуькШуьмягъЭвелукар (мурсар) • ЭферарЮргъунарЯвакьанЯвшан (туькьуьлкьал, рекьекьуьл) • ЯлтанЯманчупЯралма (чилин ичер) • Яру иниЯрукуларЯру чугъундур