Католицизм

Википедия Cайтдихъай
ЭлячӀун иниз: Навигация, Жугъурун
Католикрин виридалайни чӀехи динкӀвал — Апостол Петрдин собор
Риман Пападин герб

Католицизм — христианвал диндин виридалайни чӀехи хилерикай сад. 2012 йисан малуматриз килигна, и диндиз ибадат ийизвайбурун кьадар 1 миллиардни 214 миллион кас тир. Католик гаф грек чӀалай атанвайди я, "вири кьадайди" мана аваз. Гьа саягъ а гаф Аристотеляни Полибия хашперес кхьирагриз лугьузвай. "Католикрин дин" сифте сеферда кардик кутунвайди Игнатий Антиохви тир, 110 йисуз, а инсанрин гъвечӀи кӀеретӀар фикирда кьун патал. Европада Католиквалди цивилизация эцигзавай Протестантизмдихъ пара агъазвайбур авачир гьукуматра, дахьайтӀа Контрреформациядин береда Католиквалдик кьулухъ гъанвайбур - Италияда, Испанияда, Португалиядани Францияда. Германияда ам чӀехи пай рагъакӀидайни кефер патара авайди я, Австрияни галаз. Ирландиядани Польшада милли руьгь католик диндик пара мукьуг гва. Мадни чӀехи къуват Католик диндихъ Латин Америкада ава.

Тарих[Дуьзар хъувун | править вики-текст]

Къенин Католик церковди вири Церковдин тарих, 1054 йисан пайхьунилай тухузава.

Маса хашперес динрихъ галаз рафтарвал[Дуьзар хъувун | править вики-текст]

Католик клисади маса хашперес клисайрихъни тешкилатрихъ галаз алакъа кьазва. Экуменик рахун Пападин хашперес садвалдин консилиумди тухузва. Гьа рахунрин акъатунрикай сад хьана 1993 йисуз хьайи православ клисайрин векъилрихъ галаз къулар чӀугвур Баламанддин разивал тир[1]. 1999 йиса къулар чӀугвунвай Виридуьньядин Лютеран Федерацидихъ галаз Санал туькӀуьрнавай пад кьазвай декларация тир.

1964 йиса Иерусалимда гьалтун хьана, Вселен Патриарх Афинагорни Константинопольдин ЧӀехидхъ галаз Римдин папа Павел VӀ ди. Гьа гьалтунин эхирда кьве хашперес клисайри чпи чпел эцигнавай анафемаяр алуднай[2].

Папа[Дуьзар хъувун | править вики-текст]

Рим-католик диндин фикирдин мана иерархи я, Папа чӀехи епископ хьиз. "Петрдин принципдай" эцигнавай епископдин везифади ам амайбурукай кӀевиз хкудзава. Петр Апостолдин чкадал алайди хьиз рим-католик динда папа чилел Христосдин векил хьиз ава. Папа лап пара политикадик ква лагьана шикаятрал диндинхъ вичин жаваб ава - хашперес дин политикадинни жемятдин крарилай вине ава. Петрдин приципди динвилин интернационализмдиз вири дуьньядин мана туькӀуьрзава. И кар католик гафунин манадиз элячӀзава - "вири кьадайди". Гьа манадин кьатӀ хьиз, дин политикадилайни жемятдилай вине яз, Пак престол гьукуматдин пачагьрилай вич вине эцигзава. Чпин вишйисарин дипломатиядалди папайрихъ пара еке агалкьунар хьана. Исятда Папавал (Кьилди са Ватикан гьукумат ваъ) дуьньядин вири гьукуматри дуьньядин ихтиярдай кьабулнава.

Баянар[Дуьзар хъувун | править вики-текст]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | править вики-текст]

1000HA.png