Самцхе-Джавахети

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Гуржистандин пайдах Самцхе-Джавахети
гуржиსამცხე-ჯავახეთი
Самцхе-Джавахетидин пайдах Самцхе-Джавахетидин герб
Пайдах Герб
Самцхе-Джавахети на административной карте Грузии.png
Кьилин шегьер:Ахалцихе
Уьлкве:Гуржистан
Административ паюн:6 муниципалитетар
ГубернаторБесик Амиранашвили
Майдан:6 413 км²
Агьалияр:155 903 ксар.
 · Агьалидин чуькьуьнвал:25 ксар./км²
ЧӀал:гуржи
Телефондин код:
Сятдин чӀул:UTC−3:00
ISO 3166 код:GE-SJ
Сайт:Официал сайт

Самцхе-Джавахети (гуржиსამცხე-ჯავახეთი) — Гуржистанда авай велаят я. Майдан — 6 413 км². Агьалияр — 155 903 кас. Агьалидин чуькьуьнвал — 25 кас/км². Административ юкь — Ахалцихе я.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Велаятди Гуржистандин кьиблепата чка кьунва. Ам ругуд муниципалитетдал пай жезвайди я. Велаятдин кьибле-рагъэкъечӀдай пата авай региондин тӀвар Джавахети я. Кефер-рагъакӀидай пата авайди Месхети (гурж. Самцхе) я. Кефер-рагъэкъечӀдай пата авай регионгдин тӀвар Боржоми я. Велаятдин кьибле патай къваншивилин гьукумат Армениядихъ галаз сергьят физава. Гьа арайра Джавахети Милли парк ава. Кефер пата Боржоми-Чарагаули Милли паркдин пай ава. Виридалайни чӀехи шегьерар Ахалцихе (17 903 кас), Боржоми (10 546 кас), Ниноцминда (5 144), Вале (3646)[1].

Хертвиси къеле

Экономикани меденият[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Самцхе-Джавахетида пара медениятдин важибвал авай акунар ава. Гьабурукай клисаяр, къелеяр, кьветӀарни мсб. Пара тӀвар-ван ава иер акунар авай Рабати къеледихъ. ГьакӀни пара тӀвар-ван рагарикай авунвай шегьер Вардзиа я. Ам гьуьлуьн дережадилай 1300 метр кьакьан я[2]. Самцхе-Джавахетида ракьун рехъ ава, автомобил рекьин алакъа. Велаятдин экспортдик ква минерал яд Боржоми, кӀарас, картуфар, якни масадбур. Велаятдай нафтдин рехъ Баку-Тбилиси-Джейхун, мадни Кьибле газопровод. ГьакӀни велаятда Гуржистанди виридалайни пара важибвал авай банкари кӀвалахзава.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Самцхе-Джавахети, Абхазия хкудна, Гуржистандин авай са пай я, гуржийрихъ виридалайни пара кьадар авачир. 2014 йисуз авунвай гьисабунди эрменияр виридалайни пара авай миллет хьиз къалурна — абурухъ 50,5 % ава, гуржияр 48,3 % я. 2002 йисуз абурухъ 54,4 % авай. Кьибле-рагъэкъечӀдай патарин муниципалитетра Ахалкалакидани Ниноцминдада эрменияр 90 % ава. Ахалцихедани Аспиндада са пудни са ругуд ава. ЯтӀани эрмени чӀалахъ велаятда официал статус авач — вири гьукуматда кьилди гуржи чӀалахъ а статус авайди я. ГьакӀни са тӀимил урусар, грекар, осетинарни масадбур ава. Эрменияр иниз кьве саягъ акъатнавайди я. Сифтеди урус-туьрк дяведиз 1878—1878 й, кьведлагьайди 1915 йисан эрменийрин геноцид хьайила.

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]