Фиригъ

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Тунвай хуьр
Фиригъ
урусФриг
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Агьалияр
0 кас
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87236
Автомобилдин код
05
Фиригъ (Дагъустан)
Фиригъ
Фиригъ (Хив район)
Фиригъ

Фиригъ, Вини Фиригъ (урусФриг) — Дагъустан республикадин Хив районда авай тунвай хуьр.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр Хив райондин кьибле пата, райондин юкь тир Хив хуьрелай тахминан 13 км яргъал, Рычал вацIун чапла къерехдал алай.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЦIуру эгьлийри хуьруьн тIвар «фур» гафунихъ галаз алакъалу тирди лугьузва. Вучиз лагьайтIа, вилик Фиригъ хуьр, кIватIна фурара хуьзвай къуьл гьасил авунивди машгуьр тир. Хуьр са шумуд виш йисар авай. Ам арадал атанвай дуьз тарих гилани малум туш. Вилик хуьруьн гъилик гегьенш майданрин чIурар, никIер квай. Гьавиляй агьалидин асул машгъулатар малдарвал ва лежбервал тир. Хуьруьн майишатдин алатар чкадин устIарри гьазурзавай. Папар гамар хрунал ва кIвалин кIвалахрал алахънавай.

XIX виш йисуз Фиригъ хуьр вири Куьре округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатнавай. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Хъутур-Куьредин наибвалдик акатзавай тир. Тркал ва Цлахъ хуьрерихъ галаз Тркал хуьруьнжемятдик акатзавай.

Гуьгъуьнлай, колхаз арадал гъайи чIавуз хуьруьнвияр колхозрал кIвалахзавай. 30-й йисалай — 60-й йисал кьван агьалийрин итим пай къванцин цIивин хкудзавай АрхитIрин мяденда кIвалахзавай. Бязибур Дербент райондин ципицI багъра, гетер кьунин кеспийра ва Баку шегьердиз нафтIадин кеспиятра кеспи ийиз.

Хуьре мискIин ва адахъ галай гьуьжре авай. Айдуш, Герейхан хьтин савад авай ксариз араб чIал хъсан чидай. Гуьжреда сухтайриз араб чIалал кIелиз-кхьиз чирзавай.

1930 - й йисара хуьре садлагьай гражданвилин сифте кьилин мектеб ахъайнай.

Ватандин ЧIехи дяве чIавуз хуьряй фронтдиз 40 кас рекье гьатнай. Абурун зуралай гзаф пай женгера телеф хьанвай ва хабар авачиз квахьнай.

1967 йисуз фиригъвияр Камархуьруьнни Куьре хуьруьн эгьлийрихъ галаз Дербент райондиз куьч хьана ана ЦIийи Фиригъ хуьр арадал гъанвай.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

1886 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматрив кьурвал, Фиригъ хуьруьн агьалийрин кьадар вири лезгияр яз 415 кас тир [1]. Куьч жедалди агьалидин вири лезгияр, суни - мусурманар тир. Алай чIавуз хуьр амач.

ТIвар-ван авай ксар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]