Афинар

Википедия Cайтдихъай
(Афинаяр-кай рахкъурнава )
ЭлячӀун иниз: Навигация, Жугъурун
Грециядин пайдах Шегьер
Афинар
грек.: Αθήνα
Афинарин шикилар
Афинарин шикилар

Greece location map.svg

Афинаяр
Red pog.png
Координатар: 38°00′00″ к. гь. 23°43′00″ р-э. я. / 38° к. гь. 23.716667° р-э. я. (G) (O)
Уьлкве: Греция
Периферия: Аттика
Префектура Афинар
Кьенепатан паюнар: 7 муниципал районар
Мэр Георгиос Каминис
Бине эцигай тарих: XV виш йис чи э.в.
Майдан: 412 км²
ЯШЧ кьакьанвал: 20 м
Гьава: субтропикрин
Агьали: 655 780 кас. (2011)
Къалинвал: 7462 кас./км²
Агломерация: 3 737 550
Халкьар: грекар
Динар: христианар (православиедин гвай ксар)
Сятдин чӀул: UTC+2 (UTC+3)
Телефондин код: +30 210
Почтунин индекс: 10x xx, 11x xx, 120 xx
Автомобилдин код: BK, BM, BN, BP, HY, IA, IB, IE, IK,

IM, IO, IP, IT, IX, IY, IZ, OA, TT, XE, XH, XP, XT, XX, XY,

XZ, YA, YB, YE, YH, YZ, ZH, ZK, ZM, ZZ
Сайт: http://www.cityofathens.gr/
Wikimedia Commons Commons: Athens

Афинар (грек.: Αθήνα) — Грециядин, Аттикадин администрациядин ва Афинар перефериядин (префектурадин) кьилин шегьер я.

Шегьерди Эгей гьуьлуьн заливда авай Пирей портунилай 8 км кефердинни рагъэкъечIдай патахъ мукь (чка) кьунва; ам 169 метр кьакьанвал авай Акрополисдин рагар-чахар авай кIунтIарин ва 112 метр кьакьанвал авай Ареопагдин элкъвена вири патарихъ эцигнава. Аттикадин юкьван платодин кьибледин пата, Кефиссни Илиссос суван вацIар физвай арайра мукь (чка) кьунва.

Афинар - дуьньядин виридалайни цIуру шегьеррикай сад, адан 3400 йисарилай пара я. Садлагьай инсанрин аваз хьун чи эрадилай вилик 11-7 агъзур йисариз талукь я. Шегьердиз Афина хнуб-гъуцардин (дегь чIаван полис лувак хуьзвайди) гьуьрметдай тIвар гана.[1]

Афинариз бул тарих ава. Дегь чIаван Афинар къудрат авай шегьер-полис, зурба метлеб квай чирвилер гудай юкь тир. Классикадин девирда (чи эрадилай вилик V-лагьай виш йисуз) шегьер-гьукумат вичин вилик финин лап вини кьилив агакьна. Афинар - Европадин цивилизациядин кьеб, вири дуьньядин демократиядин диге (ватан) я.[2][3][4]

ГьакI месэла, шегьердихъ галаз европадин философиядин диб эцигнавай Сократ, Платон, Аристотель философрин тIварар ва драмадин диб эцигай Эсхил, Софокл, Еврипид трагикрин тIварар галкIанвайбур я.[5][6] Дегь чIаван Афинарин сиясатдин къурулуш - демократия тир.

Къе Афинар - гилан чIаван космополитизмдин мегаполис, Грециядин сиясатдин, экономикадин, медениятдин, финансринни индустриядин уьмуьрда юкьван мукь (чка) кьунва. 2012-лагьай йисан нетижада, маса къачунин алакьунал гьалтайла шегьер девлет авай шегьеррин арада дуьньяда 39-лагьай мукьдал (чкадал) алай тир, UBSдин малуматрив кьурвал, виридалайни масан шегьеррикай 77-лагьайди я.[7][8]

Афинарин агломерациядин майдан - 412 км². И чил Эгалео (), Парнита (), Пендели () ва Имитос () суварри элкъуьрна кьунва. Вири агьалийрин сан-гьисаб, 2001-лагьай малуматрив кьурвал, 3 361 806 кас я (Грециядин вири агьалийрикай пудай сад). Шегьердин юкьван кьакьанва гьуьлуьн дережадилай 20 метр я, гьакI ятIани шегьердин чилин рельеф жуьреба-жуьрединди я, суварни кьулувилер кваз.

Климат[Дуьзар хъувун]

Афинрин климат - субтропикрин зур паюнин къумлухдинди я (Кепленан климатрин классификация:BSh). ХъуьтIуьз кьериз-кьериз мекьи жезва, са бязи чIавара живер къвазва. Гад лап чимидини кьурагьвал авайди я. Навани цIехуьл варцарин арада кьезил мекьивилер тежер я. Са кьадар кьванни чIехи къвалар са шумуд варцарин къене авачиз хьун мумкин я. Аравилин гьуьлуьн таъсирдин нетижада зул лап яргъал фейиди я, гьакIни гатфар са кIус иглеш (геж) алукьзава.

Кьвевардин Климат
Активвал къалурзавай лишан Гьер
Янв
Эхен
Фев
Ибне
Мар
Нава
Апр
ТӀул
Май
Кьамуг
Июн
Чиле
Июл
Пахун
Авг
Мара
Сен
БаскӀум
Окт
ЦӀехуьл
Ноя
ФундукӀ
Дек
Йис
Абсолют максимум, °C 22,1 22,0 28,0 30,4 35,6 39,6 42,0 41,9 37,6 33,8 27,0 22,5 42,0
Юкьван максимум, °C 13,5 13,7 16,0 19,7 24,6 29,5 32,6 32,6 28,5 23,5 18,3 14,7 22,3
Юкьван температура, °C 10,2 10,1 12,2 15,9 20,6 25,5 28,3 28,3 24,3 19,7 15,0 11,7 18,5
Юкьван минимум, °C 7,0 6,7 8,4 11,4 15,6 20,3 23,0 23,2 19,7 15,8 11,7 8,7 14,3
Абсолют минимум, °C −2,9 −4,2 −1,8 0,6 8,0 11,5 15,5 16,0 10,4 5,4 1,4 −1,8 −4,2
Къваларин норма, мм 48 37 47 33 15 6 6 6 22 42 67 69 398
Цин температура, °C 17 17 16 17 19 22 25 26 25 24 22 19 21
Чешме: «Погода и Климат» Туристический портал

Стхавилин шегьерар[Дуьзар хъувун]

Шегьерар-партнерар:


ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун]

1000HA.png

Баянар[Дуьзар хъувун]

  1. v4.ethnos.gr – Οι πρώτοι... Αθηναίοι – τεχνες , πολιτισμος. Ethnos.gr. Ахтармишун 25 январь 2010.
  2. Athens. — «Ancient Greek Athenai, historic city and capital of Greece. Many of classical civilization’s intellectual and artistic ideas originated there, and the city is generally considered to be the birthplace of Western civilization»  Ахтармишун 31 декабрь 2008.
  3. BBC History on Greek Democracy – Accessed on 26 January 2007
  4. Encarta Ancient Greece from the Internet Archive– Retrieved on 28 February 2012. Archived 31 October 2009.
  5. Contents and Principles of the Programme of Unification of the Archaeological Sites of Athens. Hellenic Ministry of Culture. www.yppo.gr. Ахтармишун 200–12–31.
  6. CNN & Associated Press. Greece uncovers 'holy grail' of Greek archeology, CNN (16 January 1997). Проверено 28 март 2007.
  7. City Mayors: World's richest cities by purchasing power. City Mayors (2008). Архивация 6 май 2008. Ахтармишун 12 май 2008.
  8. City Mayors: Cost of living – The world's most expensive cities. City Mayors (2008). Архивация 24 декабрь 2008. Ахтармишун 26 декабрь 2008.
  9. Los Angeles Sister CitiesШаблон:Недоступная ссылка
  10. Chicago Sister CitiesШаблон:Недоступная ссылка
  11. Beijing Sister CitiesШаблон:Недоступная ссылка

1000HA.png