ЖикӀияр

Википедиядихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
ЖикӀи

ЖикӀи (латRosa, урусШиповник) - гзаф йисарин цацар алай набататрин жинс, кьакьанвилелни 2 метр кьван жеда.

Кардик кутун[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Дарманар авун патал адан емишар кIватIда, чебни хъуьтIуьн мекьер тахьанмаз, кулунал хъсан битмиш хьанвай вахтунда. Бязи вахтара дарманар авун патал адан дувуларни кардик кутада. ЖикIияр сушилкайра 80-85 градусдин чимивиле кьурурда.

Абурун дарманрихъ ихьтин къуват ава:

  • туькьуьл, цвар акъуддай
  • дакIур чкаяр сагъар хъийидай
  • склероздиз (рикIелай алатдай азардиз) акси
  • иви лахта ийидай
  • беден мягькемардай
  • хуквадинни ратарин кIвалах къайдадик хьуниз куьмекдай
  • цинготдиз акси ва беденда затIарин дегишун (обмен веществ) къайдадик кутадай
  • тIуьр затIар цIуруруниз, иливаруниз куьмекдай
  • гормонринни ферментрин синтез гужлу ийидай
  • чIур хьанвай клеткаяр чкадал хкидай
  • бедендиз къецяй гузвай чIуру таъсирар акъвазардай
  • дамаррин къерехар мягькемардай
  • шекердин диабет акатай чIавуз ивидик квай глюкозадин кьадар тIимилардай
  • ивидин давление хкаж хьайила, ам тIимилар хъувун патал

атеросклероз авайла

  • витамин "С" беденда тIимил хьайила, ам артухарун патал
  • хуквадинни ратарин азарар арадал атайла
  • жигерар, чIулав лекь, туькьуьлдин кисе, цварадин кIвал азарлу хьайила
  • беденда инфекция гьатай чIавуз

"С" ва "Р" витаминар тIимил хьайила

  • вилерин азар авайла
  • иви фин акъвазарун патал
  • диатез, лучевой азар авайла ва иви тIимил хьайила
  • цварадин кIвале къванер хьайила
  • цистит авайла
  • кпулар акатайла
  • ваннаяр авун патал жикIидин валарин дувулрин гьалимади куьмекда.

ЖикIийрин цилерикай гьазурай чӀем кардик кутада:

  • хирера хъиткьерар арадал атайла
  • хамунин азарар квайла
  • кIвачерин зангар азарлу хьайила
  • гьакIни хер аваз ратарин кIвалах чIур хьайи чIавуз клизмаяр авун патал.

ДуркIунра, цварадин кIвале къванер авайла, абур тIарвал авачиз акъудун патал жикIийрин (емишрин) чкалрикайни менфят къачуз жеда.

Промышленностда жикIидин емишар кваз гзаф дарманар гьазурзава: жикIидин чӀем - холосас, каротолин, витаминар квай сиропар, таблеткаяр ва чай.

ЖикIидин гьалима тинидик кутазва: гьазурзавай фак аскорбин кислота ва минерал кьелерин ери девлетлу авун, фан ери, винел пад, адан тIеквенар, хъуьтуьлвал хъсанарун патал. ГьакIни фан дад, атирдин ни галай хьиз, хъсан жеда, фу гзаф вахтунда баят тахьана амукьда.

ЖикIийрин гьалима консервияр, мурабаяр, джемар, мижеяр ийидайлани кардик кутада.

ЖикIийри беденда цур, кобальт ва селена артухарда.

Эдебият[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

  • Лукьман Асланов «Дарманар квай набататрин сирер»

Баянар[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]