Къазакъстан

Википедия Cайтдихъай
ЭлячӀун иниз: Навигация, Жугъурун
Къазакъстан
Республика Къазакъстан
Қазақстан Республикасы
Къазакъстандин пайдах Къазакъстандин герб
Пайдах Герб
Kazakhstan in its region.svg
Гимн: Менің Қазақстаным
Кьилин шегьер: Астана
Шегьерар: Алматы, Астана, Шымкент, Къараганда, Актобе, Павлодар, Тараз, Усть-Каменогорск, Семей
Аслутуширвал: 16 фундукӀ 1991 (ССРГдилай)
ЧӀал: къазакъ, урус
Идара авунин тегьер: Президентдин республика[1]
Кьил: Нурсултан Назарбаев
Майдан: 2 724 902 км² (9-лагьай)
 · Цин ччилин %: 1,5
Агьалияр: 16 734 000 ксар. (62-лагьай)
 · Агьалийрин къалинвал: 6,12 ксар./км²
Пул: тенге
КъВБ: 180,147 млрд. $ (50-лагьай)
 · АСКА КъВБ: 10 694 $
ИПВИ: 0,745 (68-лагьай)
Домен: .kz, .қаз
Телефондин код: +7
Сятдин чӀул: +5, +6

Къазакъстан (къаз. Қазақстан, урусурус) — Евразиядин юкьван пата авай гьукумат. Чилерай дуьньяда виридалайни кӀуьдлагьай чка гьукумат, ччил майдан 2 724 902 км² я.

География[Дуьзар хъувун]

Административ паюн[Дуьзар хъувун]

Къазакъстан — унитар республика; какатзава 14 областар ва 3 республикадин табийрун шегьерар (Астана, Алматы, Байконур)[2].

Къазакъстандин административ паюн
Область/Шегьер Административ юкь Майдан, км² Агъали, кас.
(01.01.2012[3])
Къалинвал,
кас./км²
1 Алматы (Алма-Ата) — республикадин табийрун шегьер[2] &&&&&&&&&&&&0451.&&&&&0451 &&&&&&&&01450327.&&&&&01 450 327 4368,45
2 Астана — республикадин табийрун шегьер[2] &&&&&&&&&&&&0710.&&&&&0710 &&&&&&&&&0742918.&&&&&0742 918 1046,36
3 Байконыр (Байконур) — федералдин табийрун шегьер Урусатда, Кызылорда областдин табийрун шегьер Къазакъстанда &&&&&&&&&&&&&057.&&&&&057 &&&&&&&&&&037734.&&&&&037 734* 662,00
4 Акмола область Кокшетау &&&&&&&&&0146219.&&&&&0146 219 &&&&&&&&&0731328.&&&&&0731 328 5,00
5 Актюбинск область Актобе[4] &&&&&&&&&0300629.&&&&&0300 629 &&&&&&&&&0786349.&&&&&0786 349 2,62
6 Алма-Ата область Талдыкорган &&&&&&&&&0223911.&&&&&0223 911 &&&&&&&&01909362.&&&&&01 909 362 8,53
7 Атырау область Атырау &&&&&&&&&0118631.&&&&&0118 631 &&&&&&&&&0542987.&&&&&0542 987 4,58
8 РагъэкъечӀдай патан-Къазакъстан область Усть-Каменогорск &&&&&&&&&0283226.&&&&&0283 226 &&&&&&&&01395059.&&&&&01 395 059 4,93
9 Жамбыл область Тараз &&&&&&&&&0144264.&&&&&0144 264 &&&&&&&&01055976.&&&&&01 055 976 7,32
10 РагъакӀидай патан-Къазакъстан область Уральск &&&&&&&&&0151339.&&&&&0151 339 &&&&&&&&&0612551.&&&&&0612 551 4,05
11 Караганда область Караганда &&&&&&&&&0427982.&&&&&0427 982 &&&&&&&&01358064.&&&&&01 358 064 3,17
12 Костанай область Костанай &&&&&&&&&0196001.&&&&&0196 001 &&&&&&&&&0879579.&&&&&0879 579 4,49
13 Кызылорда область Кызылорда &&&&&&&&&0226019.&&&&&0226 019 &&&&&&&&&0712992.&&&&&0712 992* 3,15
14 Мангистау область Актау &&&&&&&&&0165642.&&&&&0165 642 &&&&&&&&&0545724.&&&&&0545 724 3,29
15 Павлодар область Павлодар &&&&&&&&&0124755.&&&&&0124 755 &&&&&&&&&0747055.&&&&&0747 055 5,99
16 Кефер-Къазакъстан область Петропавловск &&&&&&&&&&097993.&&&&&097 993 &&&&&&&&&0583598.&&&&&0583 598 5,96
17 Кьибле-Къазакъстан область Шымкент &&&&&&&&&0117249.&&&&&0117 249 &&&&&&&&02621523.&&&&&02 621 523 22,36
Вири 2 724 902 16 675 392 6,12

ЧӀехи шегьерар[Дуьзар хъувун]

  1. Алматы (Алма-Ата) — 1 450 327 кас., 2012-й йисан
  2. Астана (Целиноград, Акмола) — 742 918 кас. (кьилин шегьер)
  3. Шымкент (Чимкент) — 642 602 кас.
  4. Караганда — 475 370 кас.
  5. Актобе (Актюбинск) — 367 220 кас.
  6. Павлодар — 331 220 кас.
  7. Тараз (Джамбул) — 326 113 кас.
  8. Семей (Семипалатинск) — 309 574 кас.
  9. Усть-Каменогорск — 309 534 кас.
  10. Уральск — 263 458 кас.

Шикилар[Дуьзар хъувун]

Баянар[Дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун]

Европадин гьукуматар
LocationEurope.png Австрия · Азербайжан ¹ · Албания · Андорра · Беларусия · Бельгия · Болгария · Боснияни Герцеговина · Ватикан · Венгрия · Германия · Греция · Гуржистан ¹ · Дания · Ирландия · Исландия · Испания · Италия · Кипр ¹ · Къазакъстан ² · Латвия · Литва · Лихтенштейн · Люксембург · Македония · Мальта · Молдова · Монако · Нидерландар · Норвегия · Польша · Португалия · Румыния · Сан-Марино · Сербия · Словакия · Словения · Турция ² · Украина · Урусат ² · Финляндия · Франция · Хорватия · Черногория · Чехия · ЧӀехибритания · Швейцария · Швеция · Эстония

Инкарвал гьукуматар: Абхазия ¹ · АрцӀах Республика ¹ · Республика Косово · Приднестровьедин Молдовадин Республика · Кеферпатан Кипр ¹ · Кьиблепатан Осетия ¹


¹ Са кьадар а я тамам Азияда. ² ГьакIни Азияда.
Азиядин гьукуматар
LocationEurope.png Азербайжан ² · Афганистан · Багьрейн · Бангладеш · Бруней · Бутан · Вьетнам · Гуржистан ² · Гьиндистан · Израиль · Индонезия · Иордания · Ирак · Иран · Йемен · Камбоджа · Кипр ¹ · Киргизия · Китайдин Халкьдин Республика · КХДР · Кувейт · Къазакъстан‎ ² · Къатар · Лаос · Ливан · Малайзия · Мальдивар · Мисри ³ · Монголия · Мьянма · Непал · Оман · Пакистан · РагъэкъечӀдайпатан Тимор · Республика Корея · САЭ · Сауди Арабистан · Сингапур · Сирия · Тажикистан · Таиланд · Турция ² · Туьркменистан · Узбекистан · Урусат ² · Филиппинар · Шри-Ланка · Эрменистан · Япония

Кьабул тавунвай ва са кьадар кьабул авунвай гьукуматар: Абхазия ² · Азад Кашмир · Гьукумат Ва · Вазиристан · Суван Къарабагъ · Иракдин Курдистан · Кеферпатан Кипр Туьркерин Республика · Кьиблепатан Осетия ² · Палестина · Тайван · Тамил-Илам · Гьукумат Шан


¹ Са кьадар европада ава. ² Европада авай. ³ Са кьадар африкада ава.