Ахцегьпара

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску

Ахцегьпара магьал, гьакIни Ахцегьпарадин азад жемият — Кьиблепатан Дагъустанда XVII виш йисалай 1839 йисал кьван хьайи теократик (яни гьукум ругьани ксарин гъиле авай) лезги гьукумат я.

Гьукумат кьве жемиятрикай ибарат тир: 1-й Ахцегьпара ва 2-й Ахцегьпара.

1-й Ахцегьпарадин юкь — Ахцегь, 2-й Ахцегьпарадин юкь — Хинер хуьр тир.

1-й Ахцегьпарадин жемиятдик квай хуьрер:

Ахцегь, Хкем, Хъуьлер, Грар, Гъуьгъвезар, Усур, КьакІар, Къутунхъар, Къучагъар, Мичегь, Смугъул, Хълар

2-й Ахцегьпарадин жемиятдик квай хуьрер:

Борч, Гутум, Мацар, Фий, Хин

Хуьрериз идара агъсакьалри ийизвай. Абур хуьруьнэгьлийри халкьдин кIватIалра нуфус авай сихилрин векилрин арадай хкязавай. Дяведин береда агъсакьалрин ихтиярар мадни гегьенш жезвай.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Ахцегьпарадин азад жемият Дагъустандин лап кьибледа, Самур кIамун кьулан пата алай. Кефер пата Кьурагьдин хуьруьн-жемиятрихъ галаз (1812 йисалай эгечIна Куьредин ханвилихъ галаз), рагъэкъечIдай пата Дукъузпарадин азад жемиятдихъни Мискискарихъ галаз, кьибле патай Ширвандихъ галаз, рагъакIидай патайни Рутулдин азад жемиятдихъ галаз са сергьятра авай.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Диндал гьалтайла азад жемиятрин агьалидин вири суни мезгьебдин мусурманар тир. Милли жигьетдай, Хин ва Борч хуьрерин рутул эгьлийрилай гъейри, амай вири хуьрер лезги хуьрер тир. Генерал-майор Граббеди гайи малуматрив кьурвал, 1820-й йисара Ахцегьпарадин азад жемиятдик 15 хуьр квай ва 1500 хзанди уьмуьр ийизвай.

Эдебият[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]