КIелед

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Хуьр
КIелед
урусКала
рутКIелед
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
АПдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадалай
1400 м
Агьалияр
426 кас (2002)
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87269
Почтунин индекс
368700
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 242 805 002
КIелед (Дагъустан)
КIелед
КIелед (Рутул район)
КIелед

КIелед (урусКала, рутКIелед) — Дагъустан республикадин Рутул районда авай, КIелед хуьруьхъ галаз «Амсар» хуьруьнсоветдик акатзавай хуьр.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр Дагъустан Республикадин Рутул райондин юкьван пата, райондин юкь тир Рутул хуьрелай 7 км яргъал, Самур вацIун дугуна, Шиназ вацIун сивел чка кьунвайди я.

ТIварцIикай[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

«КIелед» гафунин рутул чIалал мана авач. Хуьруьн эгьлийрин вирида, ина, тарихдин къене рутулрихъ галаз ассимиляция хьана рутулриз элкъвенвай, татрин несилри уьмуьр гьалзавайди лугьузва. Малум тирвал, тат чIалал келе гафуни «чIехи», «кьилин» манаяр гузва [1].

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

КIелед Рутул магьалдин виридалайни дегь хуьрерикай сад я [2].

XIX виш йисуз КIелед хуьр вири Самур округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Самур округдин Лучек наибвалдиз талукь тир. Амсар ва Пилек хуьрерихъ галаз Амсар хуьруьнжемятдик акатзавай.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

2002 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьре 426 касди уьмуьр гьалзавай [3]. Агьалидин вири рутулар, суни - мусурманар я. 1886 йисан Урусат империядин агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал, КIелед хуьруьн агьалияр, вири рутулар яз 196 кас тир [4].

Хуьре гуьгъуьнин ругуд сихилрин векилри уьмуьр гьалзава: Шалшалар, Герийер, Инкьиймар, ГьаIсийер, Къасымар ва Чихтиер.

Пак чкаяр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьруьн мектебдин вилик галай рагал, 1877 йисуз Дагъустандани Чечняда хьайи къарагъунин чIавуз телеф хьайи кьве жегьил-шагьид кучуднавай пIир ала. Абурун ивидин къене авай мийитар яргъал алай Согратль хуьряй чпин дидедиз жагъана, хайи КIелед хуьруьз хкана ина кучуднавайдалай кьулухъ, хуьруьнвийрин арада и чка пак тир чка хьиз гегьенш хьанвай. Абуру шагьидрин сурарин винел мавзолей-гуьмбет туькIуьрнавай [1].

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

  1. 1,0 1,1 В.O. Бобровников. Родовые святилища рутульцев // Дагестанское село вопросы идентичности. — М.-Л.: Москва, 1999. — С. 102.
  2. Р.А. Рамазанов А.Р. Рамазанов. Кала // Историко-эпиграфические материалы народов Рутульского района. — М.-Л.: ГУП "РГЖТ", 2012. — С. 130.
  3. Рутул район. ФЛНК
  4. 1886 йисуз хуьрериз килигна Лучек наибвалдин агьалияр

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Рутул райондин агьалийрин пунктар
Рутул район картадаАдминистратив юкь: Рутул

Хуьрер: Агъа Катрух  · Амсар  · Аракул  · Аран  · Борч  · Вини Катрух  · Вруш  · ГелмецI  · Джилихуьр  · Джиных  · Играх  · Ихрек  · ИчIа  · КIелед  · Кальял  · Кина  · Кича  · Корш  · Курдул-Лекь  · Кусур  · Куфа  · Лакун  · Лучек  · Миких  · Мишлеш  · Муслах  · Мухах  · Муьхрек  · ЦIийи Борч  · Оттал  · Суьгут  · Хиях  · Хуник  · Хъулидар  · ЦIахур  · Цудик  · Шиназ


Кутанар: Къазанкулак  · Камбулат  · Ленино  · ЦIийи Мишлеш  · ЦIийи Кальял  · Свердлово


Хуьруьнсоветар: Агъа Катрух  · Амсар  · Аракул  · Борч  · Вини Катрух  · ГелмецI  · Ихрек  · Кальял  · Лучек  · Муьхрек  · Рутул  · Кина  · Мишлеш  · Муслах  · Хъулид  · ЦIахур  · Шиназ  ·


Тунвай хуьрер:

Пилек  · Мириекьул  · Мыгра  · Микикне  · Уна  · Фучух
Дагъустандин пайдах