Ростов вилаят

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Урусатдин Федерациядин субъект

Ростов вилаят

Вилаятдин тӀаратӀ Вилаятдин герб
ТӀаратӀ Герб
Map of Russia - Rostov Oblast.svg
Урусат Федерациядин картадал Ростов вилаят

Кьилин шегьер

Ростов Дондал

Майдан

33-й

- Вири
- % цин винел патан

100 967 км²

Агьалияр

6-й

- Вири санлай
- Къалинвал

4 202 320 (2017)

41.62/км²

РВБ

- Вири, гилан къиметрив
- Агьалидин са касдал къвезвай

1347,1 млрд ман. (2017)

318,8 агъз. ман.

Федерал округ

Кьиблепатан

Экономикадин район

Кефер Къавкъаздин

Гьукуматдин чIал

урус чIал

Губернатор

Василий Голубев

Думадин председатель

Ищенко Александр Валентинович

Код ISO 3166-2

RU-ROS

УФ субъектдин код

61
Код ISO 3166-2 RU-ROS

Сятдин чIул

MSK (UTC+3)

Официал сайт:

http://www.donland.ru/

Ростов вилаят (урусРостовская область) — Урусатдин Федерацияда авай субъект, Кьиблепатан федерал округдик акатзава.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Дон вацӀ

Ростов вилаят Урусатдин кьибле пата авайди я. Ам алай чка кьуру чуьлерин чӀуьлуьк акатзава. Вилаятдин кьибле-рагъакӀидай пата Азов гьуьл ава. Кьулан патай чӀехи вацӀ Дон физава[1]. Ростов вилаятдихъ галаз сергьятар тухузава: Воронеж, Волгоград вилаятар — кефер пата. Калмыкия — рагъэкъечӀдай пата. Кьибле-рагъэкъечӀдай пата — Ставропольдин край. Краснодар край — кьибле пата. Кефер-рагъакӀидай пата — патаг гвай маса гьукумат Украинадин Донецкни Луганск вилаятар. Чилин чӀехи пай чуьлер я, тамари ина кьилди 2,4 % кьунва — чебни чӀехи пай инсанди цанвайбур.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

2019 йисуз Ростов вилаятда 4 202 320 агьали гьисабнавайди я. Агьалийрин къалинвал 41,62 кас/км2, шегьерра вилаятдин агьалийрин 68,33 % яшамиш жезва. Агьалийрин 90 % урусар я, эрменияр 2,6 %, украинвияр 1,9 %, туьркер 0,9 %, азербайжанарни 0,4 % амайбур.

Экономика[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Таганрогдин порт

Ростов вилаятда чӀехи агалкьунрин экономика авайди я. 2015 йисуз адан ВРП 1 135 млрд манат тир. Ина Ростовдин АЭС ава, Цимлянскдин ГЭС, мадни пара электростанцияр. ГьакӀни ина лежбервилин зегьметда пара агалкьунар ава — вилаятди Урусатдин лежбервилин 4 % кьаз, Краснодардин крайдилай вири гьукуматда кьведлагьай чка кьазва. Мадни еке къуват элверунихъ ава.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Ростов вилаятдин чилерал тарихвилелди гьар жуьре чуьлерин халкьар яшамиш жезвай. XVI вишйисуз и чилер Москвадин гьукуматди къачуна кардик кутаз эгечӀна. XVIII вишйисалди и чкаяр Урусатдивай халисдаказ худда тваз жезвачир, Азов гьуьл туьркериг гвайвили. I Пётрди Азов шегьер къачуна гуьгъуьнин дявейра Урусатди Осман империя и чкайрай акъуд авурла иникай Урусатдин халис чилер хьана. 1749 йисуз Ростов Дондал эцигна[2]. Урусатдин кьибле патан сергьятрал алайвили инаг Дондин козакрин чил тир. Гьавиляй Ростов вилаятдин тӀвар пара мукьвал Козакрин ирсинихъ галайди я. Дуьньядин Кьведлагьай дяведиз Ростов вилаятдин чил немцери вири къачунвай.

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Урусатдин административ паюн
Урусатдин картаРеспубликаяр: Адыгея  • Алтай  • Башкъортостан  • Бурятия  • Дагъустан  • Ингушетия  • Калмыкия  • Къарачай-Черкессия  • Карелия  • Кеферпатан Осетия — Алания  • Коми  • Крым  • Къабарда-Балкъар  • Марий Эл  • Мордовия  • Саха (Якутия)  • Татарстан  • Тыва  • Удмуртия  • Хакасия  • Чечня  • Чувашия

Краяр: Алтай  • Забайкалский  • Приморский  • Камчатка  • Краснодар  • Красноярск  • Пермь  • Ставрополь  • Хабаровск


Вилаятар: Агъа Новгород  • Амур  • Архангельск  • Астрахань  • Белгород  • Брянск  • Владимир  • Волгоград  • Вологда  • Воронеж  • Иваново  • Иркутск  • Калининград  • Калуга  • Кемерово  • Киров  • Кострома  • Курган  • Курск  • Ленинград  • Липецк  • Магадан  • Москва  • Мурманск  • Новгород  • Новосибирск  • Омск  • Оренбург  • Орёл  • Пенза  • Псков  • Ростов  • Рязань  • Самара  • Саратов  • Сахалин  • Свердловск  • Смоленск  • Тамбов  • Тверь  • Томск  • Тула  • Тюмень  • Ульяновск  • Челябинск  • Ярославль


Федерал метлебдин шегьерар: Москва  • Санкт-Петербург  • Севастополь


Автономиядин вилаят: Чувудрин


Автономиядин округар: Ненец  • Хант-Манси — Югра  • Чукоткадин  • Ямал-Ненец


Урусатдин пайдах