Перейти к содержанию

Ругун

Википедиядихъай
Урусатдин пайдах Хуьр
Ругун
урусРугун
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
ЯШЧдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадилай
1015 м
Агьалияр
136 кас (2002)
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87262
Почтунин индекс
368182
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 230 815 003
Ругун (Дагъустан)
Ругун
Ругун (Кьурагь район)
Ругун

Ругун (урусРугун) — Дагъустан республикадин Кьурагь районда авай хуьр. Бахцугъ, КӀири ва Сараг хуьрерихъ галаз «КӀири» хуьруьнсоветдик акатзава.

География[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр Дагъустан Республикадин Кьурагь райондин рагъэкъечӀдай пата, райондин администрациядин юкь тир Кьурагь хуьрелай 22 км яргъал, Кьурагь - Кьасумхуьр рекьелай 13 км яргъал, тамарин, векьин чкайрин юкьва авай гъвечӀи кӀунтӀал чка кьунва. Хуьруьн мукьвал, форель ва маса кьериз жедай гъетер гьалтзавай, Ругун вир ала.

Тарих[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЦӀуру эгьлийри чпин эхтилатра, Ругун хуьр ХV - ХVI виш йисара арадал атанвайди лугьузва. Хуьруьн бине кутур кас, ивидин душманвиляй хзандихъ галаз хуьряй катна тамун къалин чкада чуьнуьх хьанвай кӀириви тирди гьисабзава. Къвез-къвез адан патав сифте адан мукьва-кьилияр ахпани бязи хуьруьнвияр — кӀиривияр атана секин хьанвай. Сифте берейра абур чиликай атӀанвай кӀвалера (азерб. къазмайра) уьмуьр гьалзавай, ахпа кӀунтӀал майишатдин дараматар галай хъсан ери авай кӀвалер эцигнавай. Ругунвийриз чпин кьетӀен пеше авай, абуру, хуьруьн патав гвай сувал алай ракьун мядендай ракь хкудзавай. Хкудай ракь махсус фурара цӀурурзавай, адакай ругунриз хци цацар расзавай.

Мумкин я хуьруьн тӀварни, ина ругунар расунин пеше вилик фенвайвиляй, Ругунрин хуьр эцигнавайди я.

Ругунрилай ва абурун цацарилай гъейри, ракьуникай ругунвийри туьрезар, куьтенар, гапурар, дергесар, мукалал гьазуриз ва базарда маса хугуз чизнавай. Абуру ракьни маса гузвай.

XIX виш йисуз Ругун вири Куьре округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чӀавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Кьурагь наибвалдиз талукь тир. Кутул ва КӀири хуьрерихъ галаз КӀири хуьруьнжемятдик акатзавай.

Агьалияр[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

2002 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьре 136 касди уьмуьр гьалзавай [1]. Агьалидин вири лезгияр, суни - мусурманар я. 1886 йисан Урусат Империядин агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал, Ругун хуьруьн агьалияр 64 кас тир.[2]

ИнфратуькӀуьрун[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ТӀвар-ван авай хуьруьнвияр[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

  • Альберт Эседов — филологиядин илимрин кандидат, публицист, пуд вишелай пара илимдинни публицистикадин макъалайрин кирам.
  • Джамалдин Дженетов — дяведин духтур.
  • Закидин Бабаев — чӀехи предприниматель.
  • Камалдин Кулиев — Урусат Федерациядин лайихвилер авай тамухъан.
  • Рейзудин Дженетов — Дагъустан Республикадин полковник, СтӀал Сулейман райондин военком.

Баянар[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]