Ругун

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Хуьр
Ругун
урусРугун
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
ЯШЧдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадилай
1015 м
Агьалияр
136 кас (2002)
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87262
Почтунин индекс
368182
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 230 815 003
Ругун (Дагъустан)
Ругун
Ругун (Кьурагь район)
Ругун

Ругун (урусРугун) — Дагъустан республикадин Кьурагь районда авай хуьр. Бахцугъ, КIири ва Сараг хуьрерихъ галаз «КIири» хуьруьнсоветдик акатзава.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр Дагъустан Республикадин Кьурагь райондин рагъэкъечIдай пата, райондин администрациядин юкь тир Кьурагь хуьрелай 22 км яргъал, Кьурагь - Кьасумхуьр рекьелай 13 км яргъал, тамарин, векьин чкайрин юкьва авай гъвечIи кIунтIал чка кьунва. Хуьруьн мукьвал, форель ва маса кьериз жедай гъетер гьалтзавай, Ругун вир ала.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЦIуру эгьлийри чпин эхтилатра, Ругун хуьр ХV - ХVI виш йисара арадал атанвайди лугьузва. Хуьруьн бине кутур кас, ивидин душманвиляй хзандихъ галаз хуьряй катна тамун къалин чкада чуьнуьх хьанвай кIириви тирди гьисабзава. Къвез-къвез адан патав сифте адан мукьва-кьилияр ахпани бязи хуьруьнвияр — кIиривияр атана секин хьанвай. Сифте берейра абур чиликай атIанвай кIвалера (азерб. къазмайра) уьмуьр гьалзавай, ахпа кIунтIал майишатдин дараматар галай хъсан ери авай кIвалер эцигнавай. Ругунвийриз чпин кьетIен пеше авай, абуру, хуьруьн патав гвай сувал алай ракьун мядендай ракь хкудзавай. Хкудай ракь махсус фурара цIурурзавай, адакай ругунриз хци цацар расзавай.

Мумкин я хуьруьн тIварни, ина ругунар расунин пеше вилик фенвайвиляй, Ругунрин хуьр эцигнавайди я.

Ругунрилай ва абурун цацарилай гъейри, ракьуникай ругунвийри туьрезар, куьтенар, гапурар, дергесар, мукалал гьазуриз ва базарда маса хугуз чизнавай. Абуру ракьни маса гузвай.

XIX виш йисуз Ругун вири Куьре округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Кьурагь наибвалдиз талукь тир. Кутул ва КIири хуьрерихъ галаз КIири хуьруьнжемятдик акатзавай.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

2002 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьре 136 касди уьмуьр гьалзавай [1]. Агьалидин вири лезгияр, суни - мусурманар я. 1886 йисан Урусат Империядин агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал, Ругун хуьруьн агьалияр 64 кас тир.[2]

ИнфратуькIуьрун[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ТIвар-ван авай хуьруьнвияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

  • Альберт Эседов — филологиядин илимрин кандидат, публицист, пуд вишелай пара илимдинни публицистикадин макъалайрин кирам.
  • Джамалдин Дженетов — дяведин духтур.
  • Закидин Бабаев — чIехи предприниматель.
  • Камалдин Кулиев — Урусат Федерациядин лайихвилер авай тамухъан.
  • Рейзудин Дженетов — Дагъустан Республикадин полковник, СтIал Сулейман райондин военком.

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]