Укуз

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Хуьр
Укуз
агъул. Укуди
урусУкуз
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
ЯШЧдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадилай
2175 м
Агьалияр
47 кас (2002)
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87262
Почтунин индекс
368188
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 230 840 003
Укуз (Дагъустан)
Укуз
Укуз (Кьурагь район)
Укуз

Укуз (агъул. Укуди, урусУкуз) — Дагъустан республикадин Кьурагь районда авай кьакьан суван хуьр. «Усугъ» хуьруьнсоветдик акатзава.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр Дагъустан Республикадин Кьурагь райондин рагъакIидай пата, райондин администрациядин юкь тир Кьурагь хуьрелай 28 метр кефердинни - рагъакIидай пата, Агъул райондихъ галаз сергьятдал, Кьурагь вацIун эрчIи хилел, Кьурагь - Хвереж машиндин рекьел, зурба рагал чка кьунвайди я. Хуьр иер ландшафтдин юкьва ава. Адан къваларив пара кьван вацIар, булахар, чIурар, тIулар, рагар, чархар, кIамар ава.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Укуз Кьибле Дагъустандин виридалайни дегь хуьр тирди тестикьарзавайди, адан къваларив гвай дегь чIаван ва кьвед - пуд гьава чилин кIаник квай сурар я. Алимрин чIехи маракь вичел чIугвазвайди, мийитар ацукьнавай гьалда кучуднавай сурар я. Абур гьи цивилизациядиз талукьбур ятIа гилани малум туш.

Хуьруьн мулкунихъ 900 гектар чилер ква. Са чIавуз (1970 йисал кьван) хуьре 70 майишатар авай, гила 9 кIеви ва сувариз вафалу хзан амукьнава. Агьалийрин чIехи пай Дербент райондин Мамедкъала посёлокдиз куьч хьанва. Алатай виш йисан 1930 -й йисара Укузра коллективдин майишат арадал гъанвай. Колхоздин садлагьай председателяр Рамазан Латифов, Яхья Шахбанов тир. 1936 йисуз хуьре мектеб эцигнавай. Адан садлагьай муаллим Абдурагьман Маллаев хьанвай. Хуьруьн эгьлийрикай вини дережадин чирвилер къачур садлагьай кас Хидирнеби Маллаев тир. Хуьре пуд рекъвер, мискIин, сашумуд пIирер авай. 1930 - й йисара мискIин чукIурна адан чкадал гражданвилин мектеб эцигнавай.

XIX виш йисуз Укуз хуьр вири Куьре округдихъ галаз Урусатдин империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Кьурагь наибвалдиз талукь тир. Квардал, Усугъ ва Гелхен хуьрерихъ галаз Усугъ хуьруьнжемятдик акатзавай.

Ватандин ЧIехи дяведиз хуьряй 30 кас рекье гьатнай. Абурукай анжах кьуд кас элкъвена хайи дигедиз хтанвай.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

2002 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьре 47 касди уьмуьр гьалзавай [1]. Вири агъулар, суни - мусурманар я. 1886 йисан Урусат Империядин агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал, Укуз хуьруьн агьалияр 126 кас яз вири агъулар тир. [2]

Хуьре гуьгъуьнин сихилар ава: Бугаяр, Аюбар, Гачалар, Парсияр, Бижияр, Буцундаяр, Квасаяр.

ИнфратуькIуьрун[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьруьн эгьлийри культурадин КIвалин, фельдшервилинни-акушервилин идарадин къуллугърикай менфят къачузва. Чкадин аялар Хвереж хуьруьн мектебда кIелзавайди я.

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]