Европадин гьукуматар

Википедиядихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Европа Улквейрал апай хьун, ООН жуьредай

Европа — дуьньядин ругуд паярикай сад я, Азиядихъ галаз ада чилин кьадардални агьалийрин сан-гьисабдал гьалтайла виридалайни чIехи материк Евразия туькIуьрзава. Европадин чилин кьадар — 10 млн км², агьалияр — 730 млн кас я.

Европадин уьлквеяр гуьгъуьнин кьуд региондиз чара жезва: РагъакIидай патан, РагъэкъечIдай патан, Кефердинни Кьибледин. Бязи географияхъанри вадлагьай тир Юкьван регион чара ийизва. Къайи дяведин чIавуз капитализмдин уьлквеяр РагъакIидай патан регоиндик квайбур хьиз гьисабзавай тир, амма социализмдин уьлквеяр РагъэкъечIдай патан региондик кутазвай тир.

Вири санлай къачурла Европада 65 уьлкведи чка кьунва: абурукай 50 аслу тушир гьукумат, 9 масадалай аслу тир территорияни 6 кьабул тахьанвай республика я. 14 уьлкве островринбур, 19 — континентдин къе авайбур, 32 уьлкведиз яргъи гьуьлуьнни океандин къерехар ава.

Бязи Европадин уьклвейриз Африкада чпин территорияр ава, ибур я: Испания (Канар островар ва "Мароккодин къерехдал Испаниядин суверенитет авай территорияр" лугьудай чилер), Португалия (Мадейра), Франция (гьуьлерилай анихъ авай Майотта ва Реюньон департаментар).

Кьве Европадин уьлкведиз Америкада чпин территорияр ава, ибур я: Дания (Гренландия автономиядин регион) ва Франция (гьуьлерилай анихъ авай Майотта ва Реюньон департаментарни кIапIалар Франциядин Гвиана, Гваделупа, Сен-Мартен, Сен-Бартелеми, Мартиника и Сен-Пьер и Микелон).

ГьакIни Европадин уьлквеяр хьиз вири Аравилин гьуьлуьн гьукуматарни территориярни гьисабзава, Кипр ва Кефердин Кипрдин Туьркиядин Республика квачиз.

28 гьукумат Европадин галкIдик, 25 - НАТО блокдин уртах, Европадин Шурадик 47 гьукумат акатзава.


Европадин уьлквеяр[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

РагъакӀидай патан Европа[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Western-Europe-map.png

РагъэкъечӀдай патан Европа[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

MapLab-Eastern Europe.png

Кеферпатан Европа[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Northern-Europe-map.svg

Кьиблепатан Европа[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Southern-Europe-map (2).png

ЭлячӀунар[дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]