Уружба

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Хуьр
Уружба
урусОружба
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
Кьил
Агьмедрин Маидин Загьидинан хва
АПдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадилай
113 м
Агьалияр
1862 кас (2002)
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87235
Почтунин индекс
368798
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 237 850 001
Космосдай акунар
Уружба (Дагъустан)
Orange pog.svg
Магьачкъала
Green pog.svg
Уружба
Уружба (Мегьарамдхуьруьн район)
Blue pog.svg
Мегьарамдхуьр
Green pog.svg
Уружба

Уружба, Уруж уба (урусОружба) — Дагъустан республикадин Мегьарамдхуьруьн районда авай, «Уружба» хуьруьнсоветдик акатзавай хуьр.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр Мегьарамдхуьруьн райондин юкьван пата, Самур вацIун чапла кьерел, райондин юкь тир Мегьарамдхуьрелай 22 км яргъал ала.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

XIX виш йисан 1866 йисуз Уружба хуьр вири Куьре ханвалдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатнай. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Гуьне наибвалдиз талукь тир. Фаргат хуьруьхъ галаз Уружба хуьруьнжемятдик акатзавай.

Уружба хуьруьн арадал атуникай са шумуд фикирар ава. Кьуьзуь эгьлийри рикIел хкизвайвал, хуьре сифте кIвалер XIX виш йисан юкьвара эцигнай ва инин садлагьай эгьлияр Хив райондин Цнал хуьряй куьч хьанвай Гьажиеврин чIехи бубаяр ва Агъасийринни Къагьриманрин чIехи бубаяр тир. Къагьриманрин чIехи бубаяр иниз Кьиблепатан Лезгистандин Къуба райондай куьч хьана атанай. Бязибуру, хуьруьн бине кутунвайди Къуба райондай тир Уруж тIвар алай кас тирди тестикьарзава. Вилик хуьруьн тIвар Уруж уба тир. ЦIап чIалал “Уба” - хуьр лагьай чIал я. Хуьруьн тарихдикай мадни дуьз малуматар чав агакьнач. Амма малум я хьи, хуьруьн сифте кIвалер Самур вацIун дуьз кьерел алай. Гатфариз, Гъуцар Сувал алай живер цIрадай береда вацIун цин дережа садлагьана хкаж хьанвай ва кIвалер цик акатунин кичIевилик квай. Гьавиляй хуьруьнвияр вацIалай са кIус яргъал, гилан Уружба хуьр алай чкадиз куьч хьанай. ЦIуру хуьр алай чкадал цIуру сурар къедалди амукьнава. Октябрьдин революциядилай кьулухъ хуьре вирини вири 14 кIвал авай, абурукай кьве кIвал кьве гьавадинбур амайбурни са гьавадин кIвалер тир. Хуьруьнэгьлийри гзаф кесиб уьмуьр гьалзавай. Абурун асул кIвалах лежбервал тир.

Ватандин ЧIехи дяве чIавуз хуьруьн чIехи пай фронтдиз рекье гьатнай. Абурукай садбур женгера терг хьана, садбурни хабар авачиз квахьнай. Элкъвена хайи хуьруьз хтайбурун гзафбур пишкешар гваз хтанай, месела: Ибрагьимрин Алимегьамед, Гьажийри Къурбансмяли.

1965 йисуз Уружбадиз СтIал Сулейман райондин КIеле хуьруьн эгьлияр куьчарнай. Хуьр кьведра чIехи хьанай. Дяведин кьулухъан йисара хуьруьнвийрин такьатралди хуьре садлагьай сифте кьилин мектеб эцигнай. 1965 йисуз, КIеле хуьруьн эгьлияр иниз куьчарна ацукьардалай кьулухъ, и кьве хуьрерин колхозар сад-садак гилигна «Правда» совхоз арадал гъанвай. Уружба а совхоздин кьилин хуьр тир. Хуьре чIехи гьамбархана, чехирдин завод, аялрин бахча, хьракхана (пекарня), гьайванар хуьдай комплекс эцигнай. Эхиримжи йисара хуьруз газ чIугунай ва юкьван рекьиз асфальт янай.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

2002 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьре 1862 касди уьмуьр гьалзавай [1]. Агьалидин вири лезгияр, суни - мусурманар я. 1886 йисан Урусат Империядин агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал, Уружба хуьруьн агьалидин кьадар, вири лезгияр яз 143 кас тир. [2]

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]