Советский (Мегьарамдхуьруьн район)

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Хуьр
Советский
урусСоветское
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
Виликан тӀварар
Мамраш
АПдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадилай
226 м
Агьалияр
Green Arrow Up Darker.svg 4331 кас (2013)
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87235
Почтунин индекс
368791
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 237 000 010
Космосдай акунар
Советский (Мегьарамдхуьруьн район) (Дагъустан)
Orange pog.svg
Магьачкъала
Green pog.svg
Советский
Советский (Мегьарамдхуьруьн район) (Мегьарамдхуьруьн район)
Blue pog.svg
Мегьарамдхуьр
Green pog.svg
Советский

Советский (урусСоветское) — Дагъустан республикадин Мегьарамдхуьруьн районда авай, «Советский хуьруьнсоветдик» акатзавай хуьр. Хуьруьнсоветдин администрациядин юкь ва сад тир хуьр я.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр Мегьарамдхуьруьн райондин рагъэкъечIдай пата, СтIал Сулейман райондихъ галаз сергьятдин мукьвал, райондин юкь тир Мегьарамдхуьрелай 14 км яргъал, «М-29 Къавкъаз» авто рекьел ала.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьруьн бине, суван-чувудрин дегь Мамрач ва ХенжелкIеле хуьрер алай чкадал, суван лезги хуьрерай куьч хьанвайбуру кутунвай. ХХ виш йисан 1960-й йисара чувудар хуьряй тамамвилелди куьч хьана хъфенай [1]. Асул гьисабдалди Ахцегь ва Кьурагь райондин кьакьан суван хуьрерай иниз эгьлийрин куьч хьунар 1953 йисуз гатIумнай. Сифте Ахцегь райондин Ялцугъ, Филискъар ва Филифар хуьрер, гуьгъуьнлайни Кьурагь райондин тек сад тир яхулрин хуьр — Бурши Макьар хуьр куьч хьанвай. Эхиримжи цIуд йисарин къене Советский хуьруьз Мегьарамдхуьруьн райондин — Мамрач, ХенжелкIеле, Магьмутахуьр, ЦIелегуьн хуьрер, ва СтIал Сулейман райондин Агъа Къартасрин агьалидин са пай ва Рутул райондин чара-чара мулкар куьч хьанвай.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

2013 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьре 4331 касди уьмуьр гьалзавай [2]. 2012 йисан малуматрив кьурвал, хуьруьн агьалияр 4269 кас тир [3]. 2002 йисан малуматриз килигна, хуьруьн агьалияр 3926 кас тир [4]. Агьалидин вири лезгияр, суни - мусурманар я. Хуьре урбанизациядин, яни хуьряй шегьерриз куьч хьунин процесс йигиндаказ физвайвиляй хуьруьн агьалидин кьадар йисандивай тIимил жезва.

2002 йисан малуматрив кьурвал хуьруьн миллетрин состав [5]:

Экономика ва инфратуькIуьрун[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Советский хуьр Кьибле Дагъустандин виридалайни абад хуьрерикай сад я. Ам генпландив кьурвал туькIуьрзавай, гьяркьуь ва дуьз куьчеяр, хъсан ери авай кьве гьавадин кIвалер, дараматарни объектар. Хуьре Гьукуматдин Садхьанвай кархана «Фрунзенский» (ГУП), почтадин идара, сагърунин амбулатория, культурадин КIвал, кьве аялрин бахчаяр, мискIин, Республикадин краеведениедин музей ва хуьруьн виридалайни иер дарамат тир — Советский хуьруьн умуми чирвилерин юкьван мектебдин пуд гьавадин дарамат кардик ква.

Хуьре, Кьибле Дагъустанда виридалайни хъсан ва абад спорткомплекс ава. 2004 йисуз мектебдин краевединиедин музей цIийикIа туьхкIуьрна Республикадин краевединиедин музей арадал гъанвай.

2008 йисан августдиз хуьре, штат 10 касдикай ибарат тир «Гьукуматдин контроль кьиле тухвайла юриспруденциядиз талукь тир ксарин ва предпринимательрин гьакьар хуьзвай региондин тешкилат» туькIуьрнай. Идарадин кIвалахдик Дагъустандин Агъул, Ахцегь, Хив, Кьурагь, Рутул, Дукъузпара, СтIал Сулейман, Мегьарамдхуьруьн район, Табасаран, Дербент районар ва Дагъустандин ЦIаяр шегьер акатзава.[6]

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]