Филискъар

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Тунвай хуьр
Филискъар
урусФилидзах
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Агьалияр
0 кас
Миллетар
Динар
Чпи-чпиз гузвай тӀвар
филискъжуь
Сятдин чӀул
Автомобилдин код
05
Космосдай акунар
Филискъар (Дагъустан)
Orange pog.svg
Магьачкъала
Blue pog.svg
Ахцегь
Green pog.svg
Филискъар
Филискъар (Ахцегь район)
Blue pog.svg
Ахцегь
Green pog.svg
Филискъар

Филискъар (урусФилидзах) — Дагъустан республикадин Ахцегь районда авай гадарнавай хуьр.

Этимология[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьруьн несилри «Филисим» са итимдин тӀвар тирди лугьузва, и хуьруьн бине кутур касдин тӀвар. И кьиса агъсакъалрин эхтилатрини тестикьарзава.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр Ахцегь райондин рагъэкъечIдай пата, райондин администрациядин юкь тир Ахцегь хуьрелай 12 км яргъал, Шалбуздагъ цIиргъинин рагъэкъечIдай патан хушал, МугъулахвацI кIамун вине кьилихъ гала. Хуьруьн патав галай сувариз филискъвийри Несенпел ва Курсукул лугьудай.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

XVI виш йисалай 1839 йисал кьван хуьр Дукъузпарадин азад жемиятдик квай [1].

1839 йисуз Филискъар Урусат империядин гъилик акатнай. Урусат империядик квай чIавуз ам Дагъустан вилаятдин Самур округдин Дукъузпара наибвалдиз талукь тир. КIурукIун ва Ялцугъ хуьрерихъ галаз Ялцугърин хуьруьн-жемиятдик квай.

1929 йисуз хуьр цIийз арадал гъайи Ахцегь райондик кутунай.

1953 йисуз Филискърин агьалияр Мегьарамдхуьруьн райондин Советский хуьруьз куьчарнай [2].

Хуьруьн кьилихъ сурарин къванерал тийижир чӀалалди кхьинар алай цIуру сурар ава.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

1869 йисуз хуьре 270 кас агьалияр авай, абурукай 147 — итим, 123 — дишегьли. Хуьре 33 мягьлеяр авай.

1886 йисан Урусатдин Империядин агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна, хуьре 273 касди уьумуьр ийизвай [3]. Вири лезгияр, суни-мусурманар тир.

Хуьруьнвийри малар-лапагар хуьнилай гъейри, лежбервилел ва муькуь крарал алахънай. Мисал патал, кIарасдин устIарвал, къелехъанвал хьтин кеспияр хуьре вилик фенай. Семед, Зейнал, Къазиагьмед стхаяр хуьруьн магьир къелехъанар тир, Ферзалиев Идаят, Гуьлмегьамед — чекмехъанар, Сеидагьмедов Къужабубани Умаров Мелик рак-дакIар расзавай устIарар тир.

Филискъвияр пуд сихилриз пай хьанай: Къаримар, Кецинар ва Качкъалабар.

Алай чIавуз хуьре касни амач, дараматар харапIайриз элкъвена.

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]