НуьцIуьгъ

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Хуьр
НуьцIуьгъ
урусНютюг
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
ЯШЧдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадилай
416 м
Агьалияр
1171 кас
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87236
Почтунин индекс
368773
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 247 835 003
Официал сайт
НуьцIуьгъ (СтIал Сулейман район)
НуьцIуьгъ

НуьцIуьгъ (урусНютюг) — Дагъустан республикадин СтIал Сулейман районда авай, «КIварчагърин» хуьруьнсоветдик акатзавай хуьр.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр СтIал Сулейман райондин кеферда, райондин юкь тир Кьасумхуьрелай 8,5 км яргъал, НуьцIуьгъ кIамун къерехда чка кьунвайди я. Мукьвал алай хуьрер: Зизик, Экен, КIварчагъ.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЦIуру эгьлийрин эхтилатралди, хуьр 500 - 600 йис идалай вилик арадал атанвайди я. ЦIуру хуьруьн харапIайра къаравулвилин минара амукьнава. Ам эцигай тарих садазни малум туш. ЦIуру мискIиндиз 150 - далай пара йисар авай чIал малум я. Ам Халимбеков Хисен устIарди эцигайди тир. Кьисади лугьузвайвал, са вахтунда хуьруьн тIвар «Гуман» тир. ТIебиятдин уьцIуьн баладилай кьулухъ ам тамамвилелди чIканвай. Патав гвай хуьрерин эгьлийри и хуьрз «УьцIей хуьр» лугьуз хьанвай. Къвез - къвез и тIвар «Уьцуьгь»риз масакIа хьанвай, ва са кьадар вахтунилай хуьруь «НуьцIуьгъ» тIвар къачунвай.

Хуьрелай 0,5 км кьиблединни - рагъэкъечIдай пата, 300 х 150 м алцумар авай дегь чIавуз инсанар яшамиш хьанвай, винел пата ч. э I-II агъзур йисариз талукь тир хъенчIин кIусар жагъанвай чка ава. Гьа гьана, дегь чIавуз инсанар яшамиш хьайи чка авай суван кьибле гуьнеда чахмахд къванцин кIусар дуьздал акъуднай.

НуьцIуьгърилай 300 м рагъэкъечIдай пата, вацIун мукьув «Чорох» тIвал алай дегь чIавуз инсанар яшамиш хьайи хуьр ава. Адакай амукьайди са минара я. И чкадай кIватIнавай хъенчIин къапарин кIусар юкьван вишйисан девирдиз талукь я.

НуьцIуьгъ хуьруьн мукьув дегь заманадин сур ава. Ина чиликай чеб хкудайла цурцин цумар ва тупIалар жагъанвай.

XIX виш йисуз НуьцIуьгъ хуьр вири Куьре округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Кьибле - Табасарандин наибвалдиз талукь тир. ЧIилихъар хуьруьхъ галаз НуьцIуьгъ хуьруьнжемятдик акатзавай. Хуьруьнжемятдин кьилин хуьр тир.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Алай чIавуз хуьруьн 342 кIвале 1171 кас яшамиш жезва. Агьалидин вири лезгияр, суьнни - мусурманар я. 1886 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматрив кьурвал, хуьре 127 майишатар авай, агьалийрин кьадар 690 кас тир.[1]

Хуьре гуьгъуьнин сихилар ава: Баширар, Жиганар, Курарар, Куркурар, Мерцефар, Чеперар, Лакарар, Шугурар, Чакарар.

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]