Пиперхуьр

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Хуьр
Пиперхуьр
урусПиперкент
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
ЯШЧдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадилай
771 м
Агьалияр
159 кас
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87236
Почтунин индекс
368763
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 247 875 002
Пиперхуьр (СтIал Сулейман район)
Пиперхуьр

Пиперхуьр (урусПиперкент) — Дагъустан республикадин СтIал Сулейман районда авай, «Шихидхуьруьн» хуьруьнсоветдик акатзавай хуьр.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр СтIал Сулейман райондин кьибледа, райондин юкь тир Кьасумхуьрелай кьибле патаз 9 км яргъал чка кьунвайди я. Мукьвал алай хуьрер: Уллугъетягъ, Шихидхуьр, Бутахуьр, Хтун, Сайтархуьр.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьруьн тIвар кьве, «пипин» (тарцин жуьре) ва «хуьр», гафарикай арадал атана. Са вахтунда хуьруьн тIвар «Къуза» тир, туьрк чIалал «хъен авай пад» мана гузва. Гьакъикъатда, хуьр суван хъен авай, кефер пата авайди я. Аквадай гьалда, хуьруьн мукьвал пипин там авайвиляй хуьруьз Пиперхуьр лугьуз хьанвай. Пипин там ана гилани авайди я. Хуьруь бине кьунвай тарих малум туш. Хуьруьз дегь тарих ава. Вад чкада дегь чIаван сурар, ва пак ксарин сурар ава.

1966 йисан чилин зурзунрилай виликан ва гуьгъуьнин вахтара Пиперхуьруьн эгьлияр Мегьарамдхуьруьн райондин Самур хуьре чпин гъилик квай чилериз са шумудра куьч хьанвай.

XIX виш йисуз Пиперхуьр вири Куьре округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Гуьней наибвалдиз талукь тир. Сайтархуьр ва Уллугъетягъ хуьрерихъ галаз Уллугъетягърин хуьруьнжемятдик акатзавай.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Алай чIавуз хуьруьн 43 кIвале 159 кас яшамиш жезва. Агьалидин вири лезгияр, суьнни - мусурманар я. 1970 йисуз хуьре 42 майишатра 191 кас яшамиш жезвай. 1886 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматрив кьурвал, хуьре 60 майишатар авай, агьалийрин кьадар 365 кас тир. [1]

Пиперхуьруьн сихилар: Умарар, Тибинар, КIрар.

Килигуниз лайихвал авай чкаяр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьруьн 262 гектар чилера гзаф кьадарда булахар ава, и чкадин чуьхверрин 35 кьван чара-чара жуьреяр, пара куьлуь емишар экъечIзава. Хуьруьн килигуниз лайихвай авай чкаяр: «Гъуьлягъ булах» (цин гзаф къайивиляй), «Цекверин пIир» (лезгийрин мажусивилин девирдин ругьани имарат).

ТIвар-ван авай ксар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]