Сардархуьр

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Хуьр
Сардархуьр
урусСардаркент
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
ЯШЧдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадалай
765 м
Агьалияр
734 кас
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87236
Почтунин индекс
368772
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 247 810 002
Сардархуьр (Дагъустан)
Сардархуьр
Сардархуьр (СтIал Сулейман район)
Сардархуьр

Сардархуьр (урусСардаркент) — Дагъустан республикадин СтIал Сулейман районда авай, «Алкьвадар» хуьруьнсоветдик акатзавай хуьр.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр СтIал Сулейман райондин кефер пата, райондин юкь тир Кьасумхуьрелай кеферни - рагъакIидай патаз 8,3 км яргъал, Чирагъ вацIун эрчIи къерехда чка кьунвайди я. Мукьвал алай хуьрер: Кошхуьр, ЧIилихъар, Алкьвадар, Векьелар.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьруьн бине эцигай тарих малум туш. Хуьруьн тIвар, вичин бине кутур ксан тIварунихъ гала.

Сардархуьруьн рагъакIидай къерехда 150 х 300 м алцумар авай инсанар яшамиш хьайи дегь чIаван чка ава. Эгъуьнай чкайра, чара - чара девирриз талукь тир культурадин къатар аквазва. Ина, ч.э.в II агъзур йисан кьведлай паюниз талукь тир кишпирдикай расай якIв, ва гьа а девирдиз талукь тир хъенчIин къапар.

Хуьруьн мукьув, Кьасумхуьруьз физвай рекьин патав, цин гунгунин эцигунар кьиле тухвадайла хуьруьн эгьлийрин паталай дуьздал акъуднай, чилик кIаник кучудунар авай сур ава. Ина шлем, кьеркь, кишпирдин гьалкъа, яру чепедин къаб ва ч.э.в II агъзур йисан садлагьай паюниз талукь тир дяведин якIв.

Сифте и хуьр «Куьлге - Раг» рагунин рагъэкъечIдай гуьнеда чка кьунвай. Гуьгъуьниз сардархуьрвияр виликан чкадай са тIимил агъаниз, кьулувалдиз куьч хьанвай. Къвез - къвез хуьр чIехи жезвай, иниз Ахцегь райондай, Рутул райондай, Цудахаррай, Усугьчайдай инсанар куьч жезвай. Фекьидин къуллугъ, Ахцегьрай тир Гьамидов Мажида кьиле тухузвай. Адаз араб, фарси, туьрк чIалар чидай.

XIX виш йисуз Сардархуьр вири Куьре округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Куьре округдин Котур - Куьредин наибвалдик акатзавай. Кошхуьруьхъ галаз Кошхуьруьн жемят арадал гъанвай.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Алай чIавуз хуьруьн 277 кIвале 734 кас яшамиш жезва. Агьалидин вири лезгияр, суьнни - мусурманар я. 1886 йисуз хуьре 26 майишатар авай, агьалийрин кьадар 152 кас тир. [1]

Хуьруьнэгьлийрин асул крар малдарвал, лежбервал ва гъилин устIарвал тир.

ТIвар-ван авай ксар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]