Испик (СтIал Сулейман район)

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Урусатдин пайдах Хуьр
Испик
урусИспик
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
ЯШЧдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадилай
674 м
Агьалияр
391 кас
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87236
Почтунин индекс
368763
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 247 840 001
Официал сайт
Испик (СтIал Сулейман район) (СтIал Сулейман район)
Испик

Испик, Спик (урусИспик) — Дагъустан республикадин СтIал Сулейман районда авай хуьр. «Испикрин» хуьруьнсоветдин администрациядин юкь.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьр СтIал Сулейман райондин кьибледа, райондин юкь тир Кьасумхуьрелай 7,6 км яргъал ала. Мукьвал алай хуьрер: Асалдхуьр, Бутахуьр, Шихидхуьр, ЦIийи Испик.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Хуьруьн тIварцIикай баян гун мумкин туш. Хуьруьн арадал атуникай вирида кьабулнавай кьиса тир са версия ава. И кьисадив кьурвал, са чIавуз Азербайжандин Къуба шегьердай иниз пуд стха атанай: Верди стхади Шандак хуьр арадал гъанвай, гуьгъуьнлай а хуьр татарарни - монголрин къушунри харапIайриз элкъуьрнай, Гезер стхади — Гезерхуьр, ва Нишкер стхади гилан Испик хуьруьн бине эцигнай.

ХIII-ХIV виш йисар хъенчIер нехишралди расунин испикрин устIарвал цуькведа авай вахт тир. И хъенчIед затIарин кIусар Азербайжандин Къуба районда авай Испик ва Сулейман СтIалрин Испик хуьрера пара кьадарда дуьздал акъуднавайвиляй, устIарвилиз «испикрин» устIарвал тIвар ганай. Испикрин устIарри расай гзаф хъсан хъенчIин затIар (кварар, курар, къапар ва мсб.) вичин вахтунда РагъэкъечIдай Къавкъазда ва адан къеце пата пара тIвар - ван аваз тир. Фактари къалурзавайвал, вилик устIарри хъенчIин затIар расунин кIвалахра кардик кутвазвай чепедин мяденар Испик хуьруьн мукьув гилани авайди я. ЦIуру Испикра «Куьм», яни алугардай къул тIвар алай мягьле амукьнава. Хуьре кьве мискIин авай, Молла Мегьти, Молла Велимет (Етим Эминан дуст), Абдулманаф Эфенди хьтин араб чIалан ва зариятдин машгьур специалист алимар авай.

Испикрилай 4 км кеферни - рагъэкъечIдай пата сур ава. Мад са сур хуьрелай 500 метр кьиблединни - рагъэкъечIдай пата акваз жеда. Тарихдин имарат «Шандакар» тIвар алай сур, хуьруьн кьиблединни - рагъэкъечIдай патан къерехдилай агъа пата са тIварцIин никIе чка кьунва.

Хуьруьнэгьлияр малдарвилив, хуьруьн майишатдин крарив, гъилин устIарвилив, бахчахъанвилив ва кеспи ийиз шегьерриз фидай лежбервилив алахънавай.

1966 йисуз хуьруьн агьалийрин са пай агъана авай «Дугун» лугьудай чкадиз куьч хьана, нетижада цIийи хуьр арадал атана — ЦIийи Испик.

XIX виш йисуз Испик хуьр вири Куьре округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Гуьней наибвалдиз талукь тир.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Алай чIавуз хуьруьн 66 кIвале 391 кас яшамиш жезва. Агьалидин вири лезгияр, суни - мусурманар я. 1886 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматрив кьурвал, хуьре 102 майишатар авай, агьалийрин кьадар 520 кас тир [1].

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]