Гьумбет район

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Муниципалитетдин район
Гьумьбет район
урусГумбетовский район
аварБакълъул мухъ
Герб
Герб
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Администрациядин юкь
Къенепатан паюнар
15 муниципалитетар акатзава
Райондин кьил
Мегьамедалиев Мегьамедали Абасович
Бине кьунва
1928 йисан 22 ноябрь
Майдан
730 км²
Агьалияр
22 388 кас (2015)
Миллетар
Динар
Гьумьбет район


Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87272
Автомобилдин код
05
Код ОКТМО
82615000

Гьумбет район (урусГумбетовский район, аварБакълъул мухъ) — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин район.

Администрациядин юкь — Мехельта хуьр я.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Район Дагъустан Республикадин юкьван пата ала. Гьумьбет район Къазбек, Буйнакск, Унцукул, Хунзах ва Ботлих районрихъ галаз са сергьятра ава. Кефер патай Чечня Республикадихъ галазни сергьятарзава.

Райондин чилерин майдан — 730 км² я.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ДагЦИК-ан 22.11.1928 тарихдин 4-й сессиядин къарардалди, виликан Анди округдин чилерал, Ботлих кантондиз талукь тир Гьумьбет подкантон арадал гъанвай. ВЦИК-ан 25.12.1930 тарихдин къарардалди, подкантон райондиз элкъуьрнай. 1963 йисуз район терг авуна адан чилер Къазбек ва Ботлих хуьруьн районрихъ гилигнай. ПВС РСФСР-дин 12.01.1965 тарихдин къарардалди, район виликан сергьятра гуьнгуьна кухтунвай.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Йисариз килигна Гьумьбет райондин агьалийрин дегиш хьунин динамика:

Йис 2002 2011 2012 2013 2014 2015
Агьалияр 18 177 [1] 22 051 [2] 22 082 [3] 22 143 [4] 22 273 [5] 22 388 [6]

2010 йисан Вири Урусатдин агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматриз килигна, Гьумьбет райондин миллетрин сиягь [7]:

Халкь Кьадар,
кас
Пай
вири агьалидикай, %
аварар 21 746 98,6 %
муькуьбур 300 1,4 %
вири санал 22 046 100,00 %

Администрациядин паюнар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Райондик 15 муниципалитетдин образование (хуьруьнсовет) акатзава [8].

Гьумьбет райондин хуьруьнсоветар ва абурук акатзавай хуьрер, (къалин шрифтдив администрациярин юкьвар къалурнава);

  1. «Арадирих» хуьруьнсовет — Кьулан Арадирих, Вини Арадирих, Агъа Арадирих
  2. «Аргвани» хуьруьнсовет — Аргвани, ЦIийи Аргвани, Нанибика
  3. «Вини Инхо» хуьруьнсовет — Вини Инхо
  4. «Гадари» хуьруьнсовет — Гадари
  5. «Данух» хуьруьнсовет — Данух, ЦIийи Данух
  6. «Игали» хуьруьнсовет — Игали, Кунзах, Тантари, Цанатль
  7. «Ингиши» хуьруьнсовет — Ингиши
  8. «Килятль» хуьруьнсовет — Килятль
  9. «Мехельта» хуьруьнсовет — Мехельта, Старый Сивух, Нарыш
  10. «Агъа Инхо» хуьруьнсовет — Агъа Инхо
  11. «Тлярата» хуьруьнсовет — Тлярата
  12. «Цилитль» хуьруьнсовет — Цилитль, Цияб-Цилитли
  13. «Чирката» хуьруьнсовет — Чирката
  14. «Читль» хуьруьнсовет — Читль
  15. «Цунди-Шабдух» хуьруьнсовет — Шабдух, Ичичали, Цунди

Экономика[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Районда 11 колхозар, 270 лежбервилинни-фермеррин майишатар ва 653 кьилдин майишатар ава. 18 гъвечIи бизнесдин кеспиятар, Чирката хуьруьн консерврин завод, типография, 11 хьракхана (пекарня) ва са дараматар эцигдай предприятие кIвалахзава.

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячIунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]