Ботлих район

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Муниципалитетдин район
Ботлих район
урусБотлихский район
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Администрациядин юкь
Къенепатан паюнар
20 муниципалитетар акатзава
Райондин кьил
Патхулаев Магомед Малаевич
Бине кьунва
Майдан
500 км²
Агьалияр
56 399 кас (2015)
Миллетар
Динар
Ботлих район


Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87271
Автомобилдин код
05
Код ОКТМО
82609000

Ботлих район (урусБотлихский район, авар. Болъихъ мухъ) — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин район.

Администрациядин юкь — Ботлих хуьр я.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Район Дагъустан Республикадин рагъакIидай пата ала, кьуд районрихъ галаз сергьятарзава: рагъэкъечIдай пата Гумбет райондихъ галаз, кьиблединни рагъэкъечIдай пата Хунзах райондихъ галаз, кьибле пата Ахвах ва ЦIумада районрихъ галаз, амай патарайни Чечнядихъ галаз са сергьятра ава.

Райондин чилерин майдан — 500 км² я.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

1861 йисан 20 июльдиз район вичин гилан сергьятрив Андий округдик акатнай. 1921 йисан 20 январь тарихдин ВЦИК-дин директивадив Андий округ ДАССР-дик кутунвай.

Ботлих район административвилинни - территориядин чара тек хьиз, ЦИК ДАССР - ан 6-й кIватIалдин 4-й сессиядин къарардалди, 1926 йисан 26 ноябрьдиз кантон хьиз арадал атанвай. Адаз Гумбет районни талукь тир. ВЦИК-ан 1929 йисан 3 июнь тарихдин къарардалди, кантондиз район статус эцигнай.

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Йисариз килигна Бабаюрт райондин агьалийрин дегиш хьунин динамика:

Йис 2002 2011 2012 2013 2014 2015
Агьалияр 50 469 [1] 54 600 [2] 54 786 [3] 55 308 [4] 55 757 [5] 56 399 [6]

2010 йисан Вири Урусатдин агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматриз килигна, Ботлих райондин миллетрин сиягь:[7]

Халкь Кьадар,
кас.
Агьалидин
паюникай, %
аварар 41 208 75,86 %
андияр 6 930 12,76 %
ботлихар 3 498 6,44 %
урусар 1 695 3,12 %
годоберияр 423 0,78 %
эрменияр 70 0,13 %
муькуьбур 921 1,71 %
вири санал 51 636 100,00 %

Администрациядин паюнар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Райондик 20 муниципалитетдин образование (хуьруьнсовет) акатзава [8].

Ботлих райондин хуьруьнсоветар ва абурук акатзавай 37 хуьрер, (къалин шрифтдив администрациярин юкьвар къалурнава);

  1. «Алак» хуьруьнсовет — Алак — аварар.
  2. «Анди» хуьруьнсовет — Анди, Гунха, Цибилта — андияр.
  3. «Ансалта» хуьруьнсовет — Ансалта, Чубутла — аварар.
  4. «Ашали» хуьруьнсовет — Ашали — андияр.
  5. «Ботлих» хуьруьнсовет — Ботлих, Ашино, Тасута — ботлихар ва аварар.
  6. «Гагатли» хуьруьнсовет — Гагатли — андияр.
  7. «Годобери» хуьруьнсовет — Годобери, Беледи, Зибирхали — годоберияр.
  8. «Зило» хуьруьнсовет — Зило — андияр.
  9. «Кванхидатли» хуьруьнсовет — Кванхидатли — андияр.
  10. «Кижани» хуьруьнсовет — Кижани — аварар.
  11. «Миарсо» хуьруьнсовет — Миарсо — ботлихар.
  12. «Муни» хуьруьнсовет — Муни, Ортаколо, Рушуха — аварар ва андияр.
  13. «Агъа Инхело» хуьруьнсовет — Агъа Инхело — каратинар.
  14. «Рахата» хуьруьнсовет — Рахата — аварар.
  15. «Риквани» хуьруьнсовет — Риквани, Айтхан, Джугут — аварар ва андияр.
  16. «Тандо» хуьруьнсовет — Тандо — аварар.
  17. «Тлох» хуьруьнсовет — Тлох — аварар.
  18. «Хелетури» хуьруьнсовет — Хелетури, ЦIийи Хелетури — аварар.
  19. «Чанко» хуьруьнсовет — Чанко, Анхо, Мехетури, Хандо, Шивор — андияр.
  20. «Шодрода» хуьруьнсовет — Шодрода, Анхвала — ботлихар.

Хуьрер-анклавар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Административвилелди Ботлих райондиз талукь 16 чилин белгенар (кутанар) ва хуьрер Бабаюрт райондин чилерал ала [9]:

Бабаюрт райондин чилерал алай Ботлих райондин чилин белгенарни хуьрер:

Килигдай чкаяр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Ботлих райондин чилера пара кьадарда архитектурадинни - тарихдин имаратар ава:

ГьакIни, районда тIебиатдин пара метлеб авай имаратрикай сад — Кезенойам вир ава.

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

  1. 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2002 г.
  2. 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2011 г.
  3. 35. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2012 г.
  4. 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 г.
  5. 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 г.
  6. 33. Численность постоянного населения Республики Дагестан по муниципальным образованиям на 1 января 2015 г.
  7. Дагъустандин миллетрин состав. 2010
  8. ЗАКОН РЕСПУБЛИКИ ДАГЕСТАН ОТ 13.01.2005 N 6 О СТАТУСЕ И ГРАНИЦАХ МУНИЦИПАЛЬНЫХ ОБРАЗОВАНИЙ РЕСПУБЛИКИ ДАГЕСТАН (ПРИНЯТ НАРОДНЫМ СОБРАНИЕМ РД 28.12.2004)
  9. Бабаюртовский районный суд Республики Дагестан

ЭлячIунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]