Унцукул район

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Муниципалитетдин район
Унцукул район
урусУнцукульский район
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Администрациядин юкь
Къенепатан паюнар
12 муниципалитетар акатзава
Райондин кьил
Шамиль Магомедов
Бине кьунва
1935 йисуз
Майдан
560 км²
Агьалияр
30 297 кас (2015)
Миллетар
Динар
Унцукул район


Телефондин код
+7 87244
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82255000000
Официал сайт

Унцукул район (урусУнцукульский район, аварУнсоколо район) — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин район.

Администрациядин юкь — Унцукул хуьр я.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Унцукул район Дагъустан Республикадин юкьван пата ала ва Буйнакск, Леваши, Гергебиль, Хунзах ва Гьумбет районрихъ са сергьятра ава.

Чилерин майдан — 560 км².

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

1935 йисуз Авар округдин Койсубули район терг авуна адан чилерал Унцукул район арадал гъанай.

Дагъустандин маса районрив гекъигайла 2011 йисуз криминалдин жигьетдай Унцукул районда гьалар лап тIарам тир. Шумуд са йис яз ана шариатдин «Жемият» группировкадин кьил тир Ибрагьим Гьажидадаева чкадин агьалидин арада къалабулух кутунай. 2009 йисуз райондин кьил Къазимбег Агьмедов яна кьинай, 2011 йисуз цIийиз тайин хьанвай райондин кьил Магомедгаджи Тагировахъ кIеви херер галукьнай, ва адан хва яна кьинай. Идалай гъейри, районда муькуь чиновникрал, бизнесменрал ва гьукуматдин махсус къуватра кIвалахзавай ксарал къаст авунин алахъунарни къейд авунай [1]. 2011 йисан августдин 9-риз Унцукул райондин Унцукул ва Гимры хуьрерин эгьлийрин арада яракьарлу гуьжет хьанай, нетижада 7 кас кьенай [2]. Органрин малуматриз килигна, гуьжетдин кьил кутур кас бандадин кьил унцукулви Мегьамед Абдулмежидов тир .

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Йисариз килигна Унцукул райондин агьалийрин динамика:

Йис 2002 2011 2012 2013 2014 2015
Агьалияр 27 460 [3] 29 641 [4] 29 733 [5] 29 918 [6] 30 029 [7] 30 297 [8]

2010 йисан Вириурусатдин агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматриз килигна, Унцукул райондин миллетрин сиягь:[9]

Халкь Кьадар,
кас
Пай %
аварар 28 799 97 %
даргияр 128 0,5 %
яхулар 111 0,5 %
масабур 509 2 %
вири санал 29 547 100,00 %

Администрациядин паюнар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Райондик 12 муниципалитет ва 21 хуьр акатзава (къалин шрифтдив, са шумуд хуьрерин арадай администрациярин юкьвар къалурнава);[10]

  1. Шамилкъала шегьервилин посёлок
  2. «Аракани» хуьруьнсовет — Аракани, Урчиаб, Таратул-Меэр
  3. «Ашильта» хуьруьнсовет — Ашильта
  4. «Балахани» хуьруьнсовет — Балахани, Моксох, Шулатута
  5. «Гимры» хуьруьнсовет — Гимры
  6. «Ирганай» хуьруьнсовет — Ирганай
  7. «Иштибури» хуьруьнсовет — Иштибури, Колоб, Инквалита
  8. «Кахабросо» хуьруьнсовет — Кахабросо, Бетли
  9. «Майданское» хуьруьнсовет — Майданское, Зирани
  10. «Унцукуль» хуьруьнсовет — Унцукуль, Хинтлимита
  11. «Харачи» хуьруьнсовет — Харачи
  12. «Цатаних» хуьруьнсовет — Цатаних

Экономика[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Райондин экономика асул гьисабдалди хуьруьн майишатдал бинеламиш хьанва, районда 4 емишрин завод, 4 колхоз, 5 совхоз ва гъетерин консерваяр гьазурзавай завод кардик ква.

ТIвар-ван авай ксар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

  • Имам Гази-Мегьамед — 1829 йисуз Дагъустандин ва Чечнядин имам, диндин алим.
  • Имам Шамил — суфийрин шейгь, сувавийрин женгинин кIеретIрин кьилехъан, 1834 йисуз Кеферпатан Къавкъаздин Имаматдин имам.
  • Махач Дахадаев — машгьур революционер ва политикадин кIвалахдар. Магьачкъала шегьер адан тIварунихъ гала.

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

  1. Юлия Рыбина. Главе района не простили отказа платить "на джихад". // Коммерсантъ, № 141 (4682), 03.08.2011. Архивация 9 апрель 2012. Ахтармишун 3 август 2011.
  2. Юлия Рыбина. В Дагестане воюют селами. // kommersant.ru. Архивация 9 апрель 2012. Ахтармишун 10 август 2011.
  3. Этносостав населения Дагестана. 2002
  4. Оценка численности постоянного населения на 1 января
  5. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 г.
  6. 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 г.
  7. 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 г.
  8. Численность постоянного населения Республики Дагестан по муниципальным образованиям на 1 января 2015 г.
  9. ВПН том 3. Таблица 4. Население по национальности и владению русским языком по городским округам и муниципальным районам республики Дагестан.
  10. Закон Республики Дагестан от 13.01.2005 № 6 «О статусе и границах муниципальных образований Республики Дагестан»

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]