Хунзах район

Википедия Cайтдихъай
Перейти к навигации Перейти к поиску
Муниципалитетдин район
Хунзах район
урусХунзахский район
аварХунзахъ район
Герб
Герб
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Администрациядин юкь
Къенепатан паюнар
24 муниципалитетар акатзава
Райондин кьил
Юсупов Саид Камилович
Бине кьунва
1929 йис
Майдан
551,91 км²
Агьалияр
31 908 кас (2015)
Миллетар
Динар
Хунзах район


Телефондин код
+7 87233
Автомобилдин код
05

Хунзах район (аварХунзахъ район) — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин район.

Администрациядин юкь — Хунзах хуьр я.

География[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Район Дагъустандин лап рагъакIидай пата ала ва Гьумбет, Ботлих, Ахвах, Шамил, Гуниб, Гергебиль ва Унцукул районрихъ галаз са сергьятра ава.

Райондин майдан 551,91 км² я.

Тарих[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Агьалияр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Йисариз килигна Хунзах райондин агьалийрин дегиш хьунин динамика:

Йис 2002 2011 2012 2013 2014 2015
Агьалияр 30 203 [1] 31 685 [2] 31 685 [3] 31 798 [4] 31 856 [5] 31 908 [6]

2010 йисан Вириурусатдин агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматриз килигна, Хунзах райондин миллетрин сиягь:[7]

Халкь Кьадар,
кас.
Пай
вири агьалийрикай, %
аварар 30 891 97 %
масабур 800 3 %
вири санлай 31 691 100,00 %


Администрациядин паюнар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

Райондик 59 хуьр ва 24 муниципалитетар акатзава (къалин шрифтдив, са шумуд хуьрерин арадай администрациярин юкьвар къалурнава);[8]

  1. «Амишта» хуьруьнсовет — Амишта, Гондокори, Джалатури
  2. «Амущи Большое» хуьруьнсовет — Амущи Большое, Амущи Малое, Аркида
  3. «Ахалчи» хуьруьнсовет — Ахалчи, Ахтини, Матлас, Тумагари, Химакоро, Цалкита
  4. «Батлаич» хуьруьнсовет — Батлаич, Арада
  5. «Буцра» хуьруьнсовет — Буцра
  6. «Гацалух» хуьруьнсовет — Гацалух
  7. «Гоцатль Большой» хуьруьнсовет — Гоцатль Большой, Гоцатль Малый
  8. «Мочох» хуьруьнсовет — Мочох
  9. «Мушули» хуьруьнсовет — Мушули
  10. «Обода» хуьруьнсовет — Обода, Гозолоколо, Гортколо, Квами, Нуси
  11. «Оркачи» хуьруьнсовет — Оркачи
  12. «Орота» хуьруьнсовет — Орота
  13. «Очло» хуьруьнсовет — Очло, Архида
  14. «Самилах» хуьруьнсовет — Самилах, Акаро
  15. «Сиух» хуьруьнсовет — Сиух, Сентух
  16. «Тануси» хуьруьнсовет — Тануси, Хачта, Эбута
  17. «Тлайлух» хуьруьнсовет — Тлайлух, Текита, Цельмес
  18. «Уздалросо» хуьруьнсовет — Уздалросо, Кахикал, Тагада
  19. «Харахи» хуьруьнсовет — Харахи
  20. «Хариколо» хуьруьнсовет — Хариколо, Ках, Красное Село
  21. «Хиндах» хуьруьнсовет — Хиндах, Коло
  22. «Хунзах» хуьруьнсовет — Хунзах, Арани, Баитль, Геничутль, Гонох, Заиб, Накитль, Хини, Чондотль
  23. «Цада» хуьруьнсовет — Цада
  24. «Шотода» хуьруьнсовет — Шотода

Культура[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ТIебиятдин ва тарихдин чкаяр[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

  • Мочох вир.
  • Тобот чарчар.
  • Цадаса Гьемзета уьмуьр гьалай кIвал-музей.
  • Арани кIеле — ХIХ виш йисан минара.
  • «Матлас» (къвезмай чIаувз Къавкъаздин виридалайни чIехи курортрикай сад жеда)

ТIвар-ван авай ксар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

  • Дибир-Кади Хунзахви (1742 — 1817) — алим, лингвист ва зари. Араб чIалан илимрин корифей, зурба алим, авар кхьинар туькIуьрай кас.
  • Умма-хан IV — Аваристандин регьбер.
  • Ахбердил Мугьаммед (1804 — 1843) — Имам Шамилан садлагьай муьрид.
  • Гьемзет-бек (1789 — 1834) — Дагъустандин имам.

Баянар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]

ЭлячӀунар[Дуьзар хъувун | вики-текст дуьзар хъувун]